Ticari defterler hangileridir? Hangi şirketin hangi defteri tutması gerekiyor? Hepsini bu yazıda anlattık.

Ticaret Kanunu ile vergi kanunları, her işletmenin tutması gereken ticari defterler olduğunu söyler. Tutulmaması halinde cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalınabildiği için her şirketin hangi defteri tutması gerektiğini bilmesi lazım. Bu yazıda şirketlerin hangi defterleri tutması gerektiğini anlattık.

Kanunlara göre tutulması gereken ticari defterler

Defter türüTicaret KanunlarıVergi Kanunları
Yevmiye defteriXX
Defter-i kebirXX
Envanter defteriXX
Ortaklar pay defteriX
Yönetim kurulu karar defteriX
Genel kurul toplantı ve müzakere defteriX
Damga vergisi defteri
X

Resmi defterler, içerdikleri bilgilerle hem kanun nezdinde sorumlulukları azaltır hem de şirket içi uyuşmazlıkları çözer. Peki bu defterlerin adları ve özellikleri nelerdir?

  • Yevmiye defteri
    • En popüler ticari defterdir. 
    • İşletmenin bütün muhasebe kayıtlarını gösterir. 
    • Vergi denetimleri ile ticari mahkemelerde ilk başvurulan defterdir.
    • Ay ya da dönem sonunda verilen beyannamelerle uyumlu olmalıdır.
    • A4 sayfa formatındadır, 100 ve katları sayfa sayısı vardır.
    • e-Defter uygulaması ile elektronik olarak da tutulur.

e-Defter beyan sistemi nedir, nasıl kullanılır?

  • Defter-i kebir
    • Yevmiye defteri gibi muhasebe kayıtlarını tutsa da farklı bir düzeni vardır. Yevmiye defteri kayıtları muhasebe kaydı gibi ayrı gösterirken defter-i kebirde hesap bazında gruplandırma ile karşılaşırız.
    • A4 sayfa formatındadır, 100 ve katları sayfa sayısına sahiptir.
    • e-Defter uygulaması ile elektronik olarak da tutulur.
  • Envanter defteri
    • Sayılabilen tüm varlıkların kaydedildiği defterdir. (Stoklar, demirbaşlar, alınan çek dökümleri, verilen çek dökümleri, kasa sayımları vs.) 
    • Defter görünümündedir.
    • 20-80 arası sayfa sayısına sahiptir.
  • Ortaklar pay defteri
    • Şirket hissedarlarının, hisse sayılarının ve hisselerin kaydının tutulduğu defterdir.
    • Hisse alım satımlarını, sermaye artışlarını ve devirleri kapsar. 
    • Tarih ve açıklama elle girilir.
    • Mümkünse ilgili ortağın imzası alınır. 
  • Yönetim kurulu karar defteri
    • Yönetim kurulu kararlarını kaydeder. 
    • Uyuşmazlık halinde çözüm sunar. 
    • Noterden tasdik ettirilir. 
  • Genel kurul toplantı ve müzakere defteri
    • Şirket ortaklarının yılda en az 1 defa genel kurulda aldığı kararları içerir. 
    • Toplantı detayları (ortakların davet edilme zamanı ile biçimi, genel kurul gündemi, toplantıda olanlar, kararlar) bu deftere not edilir.
  • Damga vergisi defteri
    • Sözleşmeler üzerinden hesaplanan damga vergisi bu deftere kaydedilir. 
    • Defterdeki tutarlar ay sonunda Damga Vergisi Beyannamesi ile vergi dairesine ödenir.
  • Diğer resmi defter türleri

Yukarıda saydığımız defterlerin dışında kalan defterlerdir. Anonim şirketi veya limited şirketi olmayanlar bu defterleri tutmak zorunda değildir.

  • Çiftçi işletme defteri
  • İmalat ve istihsal vergisi defterleri (Basit istihsal vergisi defteri dahil)
  • Nakliyat vergisi defteri
  • Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri
  • Serbest meslek kazanç defteri

Ticari defter saklama süresi

Ticari defterler, Ticaret Kanunu’na göre 10 yıl, Vergi Kanunu’na göre 5 yıl saklanmalıdır. Resmi defterleri 10 yıl boyunca saklamak en idealidir. 

Defter onayı

Defterlerin noterde onaylatılması gerekir. Noter, her sayfaya kaşe ve mühür basar. Yıl sonu defter tasdik ücreti aşağıdaki kalemlerden oluşur:

  • Noter açılış, ara tasdik ve kapanış tasdik bedeli 
  • Varsa ek tasdik bedeli
  • Ticaret sicil tasdikname ücreti
  • Kırtasiye ücreti
  • Mali müşavir hizmet bedeli

İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.