Bu yazımızda birçok kişi tarafından karıştırılan iki önemli belge olan fatura ve irsaliyeye açıklık getiriyoruz. Artık işletme kurma veya büyütme sürecinde irsaliye ve faturayı birbirine karıştırmayacak, hangi durumlarda hangi evrakı hazırlaman gerektiğini bileceksin.

İrsaliye nedir?

İrsaliye, satıcı tarafından hazırlanan herhangi bir malın satış işlemenin tamamlanmasının ardından elde edilen bedelin tutarını gösteren belgedir. Bir işletmenin bir miktar ürününün satımını gerçekleştirmek için o ürünlerin başka adreslere taşınmasına ihtiyacı varsa taşınma işlemlerine ait tarih, teslim alanın adı, adres gibi bilgilerin işlendiği bir belge çıkartmak durumundadır. Bu belgeye irsaliye adı verilir. İrsaliyeler ürünün satışının tamamlanmasının ardından verilmelidir. Herhangi bir ürünün satışının yapılmasının ardından o ürünün istenen adrese teslim edilebilmesi için sevk irsaliyesi düzenlemesi gerekir. Satıcı, ürünün depodan çıkarıldığının ve istenilen adrese teslim edildiğinin kanıtı olarak hazırlamış olduğu e-irsaliye belgesini imzalar. Alıcı ise düzenlenen irsaliyeyi ürünün teslim alındığının kanıtı olarak imzalar. Bu belgenin, alıcı tarafından imzalanmamış olması, ürünün teslim edilmediğini ortaya koyar.

Fatura nedir?

Satılan ürün veya yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek adına emtiayı satan veya hizmeti gerçekleştiren şirket sahibi tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Faturanın üzerinde de fatura ibaresi, tarih, seri ve sıra numarası gibi bilgiler yer almalıdır.

İrsaliye ve faturanın farkı nedir?

İrsaliye ve fatura birçok kişi tarafından sıkça karıştırılan terimlerdir. Ancak fatura ile sevk irsaliyesi arasında birkaç temel fark vardır. Bilinmesi gereken başlıca unsur, sevk irsaliyesinin fatura yerine kullanılamayacağıdır. Her iki belgenin kullanım amaçları ve şekilleri birbirinden farklıdır. Sevk irsaliyesi, yukarıda da belirttiğimiz gibi ürünün bir adresten farklı bir adrese taşınma işlemi için satıcı firma tarafından düzenlenirken fatura o ürünün direkt olarak satışı için düzenlenir. Bu iki belge için iki farklı kullanım alanı olması nedeniyle şirketten belge beyanı istenmesi durumunda sevk irsaliyesi fatura yerine fatura da sevk irsaliyesi yerine gösterilemez. Sevk irsaliyesi ile ürünün faturası arasındaki en temel fark, faturanın üzerinde malın satış tarihi, ödeme tutarı gibi ürünün satışıyla ilgili bilgilerin yer almasıdır. Faturada bulunan bu bilgiler sevk irsaliyesinde olmadığından, irsaliyenin fatura yerine geçmesi mümkün değildir. Bu nedenle herhangi bir ürün satışında sevk sırasında herhangi bir olumsuzluğun yaşanmaması için sevk irsaliyesinin yanında fatura da hazırlaman ve alıcıya vermen gerekir. Kanunen sevk irsaliyesini düzenledikten sonra fatura kesmen için sana tanınan süre 7 gündür. Eğer bütün bu prosedürle ve iki ayrı belgeyle uğraşmak istemezsen senin için bir çözümden daha bahsedebiliriz. Şirketler, her iki faturanın yerine geçebilecek bir irsaliyeli fatura düzenleyebilir.

İrsaliyeli fatura nedir?

Fatura ve sevk irsaliyesi ile beraber bir de sevk irsaliyeli faturayı anlatalım. Birçok kişi tarafından bilinen haliyle fatura ve sevk irsaliyesi satıcı firma tarafından ayrı olarak hazırlanan tamamen farklı belgelerdir. Ancak çeşitli şirketler bazı durumlarda bu iki belgenin birlikte hazırlanmasına ihtiyaç duyabilir. Fatura ve sevk irsaliyesinin beraber hazırlanmak istendiği durumlarda oluşturulan belgeye sevk irsaliyeli fatura adı verilir. Sevk irsaliyeli fatura üzerinde, hem fatura bilgileri yer alır hem de sevk ile ilgili bilgiler bulunur. Satıcı firmanın sevk irsaliyeli fatura çıkarabilmesi için kanunen belirlenmiş bazı şartlar bulunur. Örnek vermek gerekirse söz konusu evrakın 3 adet olacak şekilde çıkartılması zorunludur. 3 adetten az hazırlandığı hallerde ise yasal olarak bu evrak hazırlanmamış olarak kabul edilir. Ayrıca belgelerin üzerinde sevk irsaliyeli olduğu da açıkça  belirtilmelidir. Fatura ve sevk irsaliyeleri gibi sevk irsaliyeli fatura da kalem ya da yazıcıdan çıktı alınarak doldurulabilir. 

İrsaliyelerinizi kolayca hazırlamak için Mikro Yazılım İrsaliye Programı kullanabilir, şirketinize ait verileri uzun yıllar güvenle saklayabilirsiniz. Ayrıca işletmenize ait faturaları düzenlemek için e-fatura uygulamasından yararlanabilir, fatura basma ve kargolama maliyetlerinizi ortadan kaldırabilirsiniz.


Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.