İşletmelerin gelir ve giderleri ile çalışmalarının sonucu olan kar ve zararını gösteren tablo olan gelir tablosu, nerede neden kullanılır? Cevaplar yazımızda.

Gelir tablosu nedir?

Gelir tablosu, bir işletmenin yıl içinde elde ettiği tüm gelirler ile yaptığı giderleri, karşılaştırmalar sonucunda oluşan net kar ve zararı gösteren, böylece şirketin genel durumunu da gözler önüne seren mali tablonun adıdır. İşletmelerin muhasebe süreçleri için oldukça önemli olan gelir tablosundan, gelecek stratejilerini belirlemek için de faydalanılır. Gelir tablosu tüm bölümleri ile analiz edildiğinde bir yıl içinde farklı dönemlerde yapılmış tüm faaliyetlerin verimliliği hakkında da bilgi edinilebilir.

Gelir tablosu türleri nelerdir?

Hesap tipi gelir tablosu ve rapor tipi gelir tablosu olmak üzere iki tür gelir tablosu vardır. Hesap tipi gelir tablosu T şeklinde düzenlenir; sol tarafta giderler, sağ tarafta gelirler yer alır.

Gelir tablosu nasıl hazırlanır?

  • Gelir tablosu, tek düzen formunda hazırlanır. Şirketlerin karşılaştırma yapmak istediğinde anlamlı bir sonuç elde edebilmesi için bu form önem taşır.
  • Tutarı olmayan kalemler gelir tablosunda gösterilmez. 
  • Süreklilik gösteren gelir ve giderler, gelir tablosunun taşıyıcı kolonlarıdır. Olağan gelirler ve karlar, olağan giderler ve zararlar, olağan dışı gelirler ve karlar, olağan dışı giderler ve zararlar ayrı ayrı tablolarda gösterilmelidir.
  • Finansman giderleri ayrı bir grup olarak yer almalıdır. 
  • Gelir tablosundaki kalemler birbirleri yerine sayılamaz. 
  • Ana faaliyetler için yapılan giderler, süreklilik gösteren diğer olağan faaliyet giderleri ve süreklilik göstermeyen olağandışı giderler, gider tablosu içerisinde ayrı ayrı gösterilir. 
  • Tablo içerisinde 6 ile başlayan gelir hesaplarının alacağına, işletmenin sene içinde kazandığı gelirler, 7 ile başlayan gider hesaplarının borcuna ise şirketin sene içinde yaptığı giderler yazılır. 
  • Gelir tablosunun düzenlenmesi için sene sonunda dönem sonu envanter işlemleri düzenlenir. Satılan malların maliyet kayıtları yapılır. Sonra gider hesapları, yansıtma hesapları kullanılarak 6 ile başlayan gelir tablosundaki ilgili gider hesaplarına aktarılarak kapatılır. 
  • Tüm gelir ve gider hesapları 6 ile başlayan gelir tablosu hesaplarında, tüm gelir ve gider hesapları toplandığında gelir tablosu düzenlenebilir ya da bilgisayara aktarılıp saklanabilir. 
  • Tabloda ‘diğer’ başlığı altındaki gelir ve giderlerin ait olduğu grubun toplam tutarı %20’sini aşarsa bu kalem ayrı bir başlık altında ayrıca gösterilir. 
  • Her bir işlemden sonra 6 ile başlayan tüm gelir ve gider hesapları, 690-Dönem kar ve zarar hesabına devredilip kapatılır.

Gelir tablosu ilkeleri 

Gelir tablosu düzeninde mali tablolar baz alınır. Tablodaki her bir miktar, satış, gelir ve kar, maliyet, gider ve zarar, brüt şekilde tutulur. Hiçbir satış, gelir ve kar kalemi; bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen veya kısmen karşılaştırılmak için gelir tablosundan çıkarılamaz. Tüm bu bilgilere göre gelir tablosu ilkelerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Tablo içinde gerçekleşmemiş satışlar, kar ve gelirler gösterilmez.
  • Belli bir dönem ya da dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını görebilmek için dönem başında ve sonunda doğru hesap kesimi işlemleri yapılır.
  • Arızi ve olağanüstü niteliğe sahip kar ve zararlar dönem veya dönemler içinde meydana gelebilir. Eğer arızi ve olağanüstü nitelikte kar ve zarar varsa döneminde gerçekleştirilir. Bunlar aynı zamanda normal faaliyet sonuçlarından da ayrı olarak gösterilir.
  • Gelir tablosu içindeki kar ve zararlar (içinden önceki dönemlerin mali tablolarında düzeltme yapılmasını gerektirecek büyüklük ve niteliktekilerin haricindekiler) döneminde gösterilir.
  • İşletmenin karını keyfi biçimde azaltmak veya bir döneme ait karı diğer döneme aktarmak için karşılıklar kullanılmaz. 
  • Dönem sonuçlarını tespit ederken uygulanan değerlendirmede ve maliyet yöntemlerinde değişiklik olursa bunun etkisi açık biçimde yazı ile belirtilir. 
  • Uygun amortisman ve tükenme payları maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için ayrılır. 
  • Maliyetler; maddi duran varlıklar, stoklar, onarım ve bakım ve diğer gider grupları arasında uygun olarak dağıtılır. 
  • Koşula bağlı olaylardan kaynaklanan, makul biçimde gerçeğe yakın olarak tahmin edilebilen gider ve zararlar, tahakkuk ettirilir ve açıkça belirtilir. 
  • Bilanço tarihinde olan ve sonucu belirsiz bir ya da birkaç olayın gelecekte ortaya çıkıp çıkmamasına bağlı durumları ifade eden, şarta bağlı gelir ve kârlar için gerçekleşme ihtimali fazla bile olsa bir tahakkuk işlemi yapılmaz.

İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.