Bu yazıda anonim şirketin özelliklerini, genel esas ve yükümlülüklerini anlattık.

Anonim şirketi nedir, neden kurulur?

Anonim şirketi, sermayesi belirli, paylara bölünmüş, borçları sebebiyle sadece malvarlığından sorumlu şirkettir. Anonim şirket, kanunun yasaklamadığı tüm ekonomik amaç ve konular için kurulabilir.

Anonim şirketinin ortaklık yapısı

  • Tek ortaklı anonim şirket kurulabilir.
  • Ortakların şirket alacaklılarına sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlıdır.

Anonim şirketinin sermaye yapısı

  • Anonim şirkette sermaye en az 50 bin TL olmalıdır. 
  • Sermayenin artırılmasında yönetim kuruluna tanınmış yetki tavanını gösteren kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi 100 bin TL’den az olamaz.
  • Nakit olarak taahhüt edilmiş payların itibari değerinin en az 1⁄4’ü tescilden önce, kalanı da şirket tescilinin ardından yirmi dört ay içinde ödenmelidir.
  • Üzerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir olmayan, nakit olarak değerlendirilip devredilebilen, fikri mülkiyet hakları ve sanal ortamlar da dahil olmak üzere malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir.
  • Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz. 
  • Anonim şirket hisseleri halka arz edilebilir.

Anonim şirketinin yönetimi

  • Anonim şirketi yönetim kurulu yönetir ve temsil eder.
  • Esas sözleşmeyle atanmış ya da genel kurulun seçtiği bir ya da daha çok kişiden oluşan yönetim kurulu vardır.
  • Yönetim kurulu üç yıl süreyle görev yapar.
  • Esas sözleşme aksini söylemiyorsa aynı kişi tekrar seçilebilir.
  • Yönetim kurulu üyelerine tutarı esas sözleşmeyle ya da genel kurul kararıyla belirlenmesi koşuluyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kardan pay ödenebilir.

Kuruluşu ve esas sözleşmede değişikliği bakanlık iznine bağlı şirketlerin listesi

  • Bankalar
  • Finansal kiralama şirketleri
  • Faktoring şirketleri
  • Tüketici finansmanı ve kart hizmetleri şirketleri
  • Varlık yönetim şirketleri
  • Sigorta şirketleri
  • Anonim şirket şeklinde kurulan holdingler
  • Döviz bürosu işleten şirketleri
  • Umumi mağazacılıkla uğraşan şirketleri
  • Tarım ürünleri lisanslı depoculuk şirketleri
  • Ürün ihtisas borsası şirketleri
  • Bağımsız denetim şirketleri
  • Gözetim şirketleri
  • Teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri
  • Sermaye Piyasası Kanununa tabi şirketleri (Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık anonim şirketlerin kayıtlı sermaye tavanı içinde yapacakları sermaye artışlarında Bakanlık izni aranmaz.)
  • Serbest bölge kurucusu ve işleticisi şirketleri

Anonim şirketlerde unvan esasları

  • Ticaret unvanında tüccarın kimliği, işletme genişliği, önemi, finansal durumu hakkında üçüncü kişileri yanlış düşüncelere sevk edecek, gerçek dışı bilgiler olamaz.
  • Ticaret unvanında kamu düzenine, ulusal çıkarlara, kültürel ve tarihi değerlere aykırı bilgiler olamaz.
  • Ticaret unvanında ‘Türk2, ‘Türkiye’, ‘Cumhuriyet’ ve ‘Milli’ sözcükleri sade ve eksiksiz şekilde bulunabilir ancak bunun için Bakanlar Kurulu kararı gerekir.
  • Ticaret unvanı içerisinde işletme konularından en az biri yer almalıdır. Kısaltma yapılamaz.
  • Amacı başka işletmelere katılmak olan anonim şirketlerin unvanında ‘holding’ ibaresi olmalıdır.
  • Ticaret unvanında resmi olarak tanımlanmış yer adları bulunabilir.
  • Ticaret unvanında ülke adı kullanılmak istenirse ilgili ülkenin yetkili makamından izin alınması zorunludur.
  • Kamu kurumları, ulusal ve uluslararası kuruluşların isimleri ve kısaltılmış adları ticaret unvanlarında ek olarak kullanılamaz.
  • Ticaret sicili üzerinden silinmiş bir unvan silindiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlandıktan sonra beş yıldan önce yeniden tescil edilemez.

Limited şirket ile anonim şirket arasındaki farklar

  • Limited şirkette pay devri anonim şirkete göre zordur.
  • Limited şirkette sermaye payı karşılığı hisse senedi çıkarılamaz.
  • Limited şirkette ortak sayısı 50 ile sınırlandırılır; hisse senedi çıkaramaz ve halka açılamaz.
  • Limited şirket uzun vadeli borçlanmak için tahvil çıkaramaz.
  • Limited şirket ortakları kamu borcundan sermayesi oranında sorumludur. Anonim şirkette ise kamu borcundan ortaklar değil yönetim kurulu üyeleri sorumludur.
  • Limited şirkette asgari sermaye 10 bin TL; anonim şirkette 50 bin TL’dir.
  • Limited şirket bankacılık ve sigortacılık alanlarında faaliyet gösteremez.

Bu konuda daha detaylı bilgiye ihtiyacınız varsa MikroX Blog’da paylaştığımız Limited şirketi ile anonim şirketi arasındaki 10 fark yazısına göz atabilirsiniz.

Anonim şirketlerle ilgili vergi detayları

  • Anonim şirketler Kurumlar Vergisi mükellefidir.
  • Bütün beyannameleri elektronik ortamda verir.
  • Kurumlar Vergisi oranı %22’dir.
  • Çalışanlar, gerçek kişilerden kiraladıkları işyerleri, aldıkları serbest meslek hizmeti için muhtasar beyanname verip gelir vergisi stopajı öder.
  • Muhtasar beyanname aylık verilebilir. Çalışan sayısı 10’dan azsa 3 ayda bir de verilebilir.
  • Anonim şirket, her ay KDV beyannamesi verir.
  • 3 ayda bir ise Kurum Geçici Vergisi beyannamesi verir.
  • Her ay damga vergisi beyannamesi verir.
  • Anonim şirket kar payı dağıtınca  dağıttıkları paydan %15 oranında Gelir Vergisi stopajı yapar.
  • Anonim şirket verdiği beyannamede maktu damga vergisi öder.

Anonim şirkette vergi ve ödemeler

Bildirim türü Bildirim tarihi Ödeme tarihi Damga Vergisi
KDV Takip eden ayın 24’ü Takip eden ayın 26’sı 33,90 TL
Muhtasar Takip eden ayın 23’ü Takip eden ayın 26’sı 33,90 TL
Damga Vergisi Takip eden ayın 23’ü Takip eden ayın 26’sı
SGK PrimiI/SGDP Takip eden ayın 23’ü Takip eden ayın son günü 25,30 TL
Kurum Geçici Vergi Mayıs, Ağustos, Ekim, Şubat aylarının 14’ü Mayıs, Ağustos, Ekim, Şubat aylarının 17’si 53,00 TL
Kurumlar Vergisi Takip eden yılın 25 Nisan’ı Takip eden yılın 30 Nisan’ı 68,60 TL
Gelir Vergisi Takip eden yılın 25 Mart’ı Takip eden yılın 31 Mart’ı ve 31 Temmuz’u 51,40 TL
Ba-Bs Formları Takip eden ayın son günü Ödeme yok

İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını yazılım kiralama modeli ile de kullanabilirsiniz.