Birçok farklı mükellefin sorumlu olduğu farklı vergi türleri bulunuyor. Peki bu vergiler neden ve nasıl alınır? Mükellefleri kimlerdir? Hangisi ne zaman ödenir?

Vergi nedir, neden alınır?

Devlet, kamu hizmetlerine harcamak için vatandaş ve işletmelerden vergi alır. Vergiler, amaçları, fonksiyonları, çeşitleri ve ödeme biçimleri açısından, şirketi olan herkesi ilgilendirir. Devletin gelir dağılımını kontrol ederken kullandığı araçlardan biri olan vergiyi bu yazıda detaylarıyla inceledik.  

Vergi mükellefiyeti

Vergi Usul Kanunu’na göre kendisine vergi borcu düşen gerçek veya tüzel kişi, vergi mükellefidir. Kişinin vergi mükellefi olması için vergiyi doğuran olayın ilgilinin kendi kişiliğinde gerçekleşmesi ve kişinin vergiyi kendi mal varlığından ödemek zorunda olması gerekir. 

Vergi oranı nedir?

Vergi oranı ya da vergi dilimi, devletin çalışanların geliri üzerinden yaptığı oransal bir kesintidir. İşçilerin emekleri karşısında kazandığı maaş üzerinden kesilen oranı vergi dilimi belirler. Vergi dilimi, elde edilen gelirin belirli bir yüzde ile vergiye tabi olacağını gösteren artan oranlı bir tarifedir.

Vergi uyuşmazlıkları

Bazen vergi mükellefleri ve Mali İdare ya da Gümrük İdaresi arasında ihtilaf oluşabilir.

Veyahut vergi ve gümrük mevzuatındaki tanım ve çerçevelerde yapılan değişiklik, çeşitlendirme ve güncellemelerden ya da hesap ve mevzuat hatalarından vergi uyuşmazlıkları oluşabilir. Bu durumda vergi uyuşmazlığının idari çözüm yollarına gidilir.

Vergi türleri nelerdir?

Gelir Vergisi‘nden Kurumlar Vergisi’ne, Damga Vergisi’nden Geçici Vergi’ye birçok vergi tipi vardır. Bu vergiler, dolaylı vergiler ve dolaysız vergiler olmak üzere iki ana kategoride inceleyebiliriz. Vergi oranlarını da kazancın türü değiştirir.

Dolaylı vergi nedir? 

Vatandaşın devletten aldığı hizmet veya satın aldığı malın sonucunda oluşan vergi dolaylı vergidir. Mesela marketten aldığımız bir süt için devlete belli oranda vergi öderiz. KDV ve damga vergisi dolaylı vergilere örnektir.

Dolaysız vergi nedir?

Tüccarların kazandığı paradan veya bir iş yerinde ücretli olarak çalışan memur ve işçilerin maaşından kesilen vergi türü dolaysız vergidir. Gelir vergisi ve kurumlar vergisi dolaysız vergilere dahildir.

Vergi ödemeleri hangileridir?

En sık karşılaştığımız vergi türlerini şöyle sıralayabiliriz:

Katma Değer Vergisi

Muhtasar

Kurumlar Vergisi

Gelir Vergisi

Geçici Vergi

Damga Vergisi

Hangi vergi ne zaman ödenir?

Bu vergilerin ödeme süreleri şöyledir:

Beyanname TürüVerilme SüresiSon Ödeme Günü
Yıllık Kurumlar VergisiNisan ayının son günüNisan ayının son günü



Yıllık Gelir VergisiMart ayının son günüMart ayının son günü



Yıllık Gelir Vergisi (Basit Usul)Şubat ayının son günüŞubat ayının son günü



Geçici Vergi(3 aylık dönemi izleyen 2. ayın 17. günü akşamı) 1. Dönem: 17 Mayıs 2. Dönem: 17 Ağustos 3. Dönem: 17 Kasım 4. Dönem: 17 Şubat(3 aylık dönemi izleyen 2. ayın 17. günü akşamı)
1. Dönem: 17 Mayıs 2. Dönem: 17 Ağustos 3. Dönem: 17 Kasım 4. Dönem: 17 Şubat



Katma Değer Vergisiİzleyen ayın 26’sıBeyanname verilen ayın 26’sı



Aylık Muhtasarİzleyen ayın 26’sıBeyanname verilen ayın 26’sı



Üç Aylık Muhtasar3 aylık dönemi izleyen ayın 26. günü akşamına kadar verilir. 1.Dönem: 26 Nisan 2. Dönem: 26 Temmuz 3. Dönem: 26 Ekim 4. Dönem: 26 OcakBeyanname verilen ayın 26’sı



GVK Geçici 67. maddeye göre verilecek beyannameİzleyen ayın 26’sıBeyanname verilen ayın 26’sı



KV Kanunu 15 ve 30. maddeler ile ilgili muhtasarİzleyen ayın 26’sıBeyanname verilen ayın 26’sı



Damga Vergisiİzleyen ayın 26’sıBeyanname verilen ayın 26’sı



Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Beyannamesi (BSMV)İzleyen ayın 15’iBeyanname verme süresi içinde



Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)I Sayılı Listedeki Mallar: İlk 15 gün için aynı ayın 25’i ikinci 15 gün için ertesi ayın 10’u
II. Sayılı Listedeki kayıt ve tescile tabi olmayan mallar ile III ve IV sayılı listedeki malların teslimini izleyen ayın 15. günü akşamına kadar
II. Sayılı Listedeki kayıt ve tescile tabi mallar için işlemlerin tamamlanmasından önce beyanname verilir.
Beyanname verme süresi içinde ödenir

Tüm vergi beyannamelerini kolayca hazırlayabilceğinizi yeni bir program kullanmak isterseniz, Mikro Yazılım beyanname programı ihtiyacınıza yanıt olabilir.


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.