Tevkifatlı fatura nedir, kim tarafından kime kesilir? Muhasebe kaydı nasıl yapılır? Tevkifat uygulamasıyla ilgili sorularını bu yazıda cevapladık.

‘Tevkifat’ ne demektir?

‘Tevkifat’ sözcüğü, Türk Dil Kurumu tarafından “para konusundaki kesintiler” olarak tanımlanır. Vergisel açıdan bakarsak bölüşme ve kesinti yapılması gereken işlemleri açıklayan tevfikat, devletin katma değer vergisini (KDV) yalnızca satıcıdan almak yerine alıcı ve satıcı arasında bölüştürmesi işidir. Devlet tevfikat yaparak ödemelerin düzenini garanti eder. Tevkifatın iki ayrı türü vardır.

Tevkifat türleri

İki tür tevkifat bulunur. Her ikisini de detaylarıyla açıklayalım: 

  • Gelir vergisi tevkifatı: Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde bulunan gelir türleri üzerinden Bakanlar Kurulu’nun saptadığı oranlarda yapılan kesintiye gelir vergisi tevkifatı denir. Gelir vergisi tevkifat oranlarını öğrenmek için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) Gelir Vergisi Tevkifat Oranları sayfasını kontrol edebilirsiniz.
  • KDV tevkifatı: Yasanın saptadığı malların alım satımı ya da hizmet bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin bazen tamamı bazen de belirlenen oranlarda kesinti yapılarak satıcı yerine vergi dairesine (vergi sorumlusu sıfatıyla) beyan edilmesi ve ödenmesine KDV tevkifatı denir.

Tevkifatlı fatura nasıl olur?

Normal fatura ve irsaliyeli fatura ile aynı olan tevkifatlı fatura da, faturanın konusu olan KDV miktarı alıcı ve satıcı arasında bölüştürülür ve ikisinden de alınır. Kısacası KDV’nin sorumluluğu yarı yarıya hem alıcıda hem de satıcıdadır.

Tevkifatlı fatura nasıl hesaplanır?

Peki tevkifatlı fatura nasıl hesaplanır? Bu hesabı hesabını şu örnekle açıklayalım:

  • Diyelim ki tutarı 500 TL olan bir satış faturanız bulunuyor. Bu faturaya %18 oranında KDV eklenince KDV miktarı 90 TL, genel toplam da 590 TL olacaktır. Bu durumda satıcı olarak 90 TL KDV ödemeniz gerekir.
  • Eğer tevkifat oranı da varsa ve 5/10 ise 90 TL’lik KDV tutarının 5/10’u yani yarısı 45 TL edecektir; bu durumda 45 TL’lik bölüm tevkif edilmiştir; ödeme sorumluluğu ise sizden alıcıya geçmiş demektir. Yani 45 TL’lik sorumluluk sizde, kalan 45 TL ise alıcının sorumluluğundadır. Faturanın genel toplamı sizin için 590 TL’den 545 TL’ye iner.

Mikro Yazılım programlarıyla faturanızı kolayca hazırlayabilirsiniz

Önceden tanımlı olan 5/10, 9/10 gibi tevkifat oranları söz konusu olabilir. Alıcı tevkifatlı satış faturası düzenlemenizi talep ettiyse kendisinden tevkifat oranını öğrenmelisiniz. Dilerseniz süreci sağlıklı biçimde ilerletmek için mali müşavirinizle de konuşabilirsiniz. Tüm bu muhasebe işlemlerinizi Mikro Yazılım’ın ticari programlarıyla da kolaylıkla gerçekleştirebilirsiniz.

Tevkifatlı faturanın muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Bir hak ediş faturanızın olduğunu ve faturanın aşağıdaki detaylara sahip olduğunu düşünelim.

  • Hakediş tutarı 100.000 TL
  • KDV %18 18.000 TL
  • Toplam 118.000 TL
  • 1/6 KDV Tevkifatı (-) 3.000
  • Gelir Vergisi Stopajı % 3 (-) 3.000
  • Genel toplam 112.000

Bu durumda muhasebe kaydı şöyle gerçekleştirilmeli:

120- 112.000 TL

193- 3.000 TL (%3 Gelir Vergisi kesintisi)

350- 100.000 TL

391- 15.000 TL

Tevkifata giren 3.000 TL’lik KDV’yi şirketiniz adına karşı taraf 2 numaralı KDV beyannamesi ile beyan edip ödeyebilir. Burada şirketinizin bir alacağı olmaz. 

Tevkifat uygulanan işlemler

Bütün hizmet veya ürün satışlarında tevkifat yapılmaz. Tevkifat, Bakanlar Kurulu’nun saptadığı belirli işlemlere uygulanır. Tevkifat uygulanan hizmetleri şöyle sıralayabiliriz:

  • Bazı yapım işleri
  • Bu işlerle ilgili mimarlık ve mühendislik hizmetleri
  • Temizlik, bahçe ve çevre bakım hizmetleri
  • Özel güvenlik hizmetleri
  • Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tamirat
  • Bakım ve onarım hizmetleri
  • Yemek servisi
  • Danışmanlık ve denetim hizmetleri
  • Yapı denetim hizmetleri

Kimler tevkifat yapar?

Peki kimler tevkifat yapar? Tevkifat uygulamasını gerçekleştirenleri aşağıda listeledik: 

  • Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, köyler ve teşkil ettikleri birlikler
  • Döner sermayeli kuruluşlar
  • Döner sermayeli kuruluşlar
  • Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
  • Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları
  • Bankalar
  • Kamu iktisadi teşebbüsleri
  • Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar
  • Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil tüm borsalar
  • Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına veya birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler
  • Payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören şirketler

Tevkifatlı faturalarınızın tutarını kolayca hesaplamak için Mikro Yazılım KDV Tevkifatı Hesaplama Programı kullanabilir, zamandan tasarruf edebilirsiniz.


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.