Sermaye artırımı ve azaltımının muhasebe kaydı nasıl yapılır? Bu yazımızda bu sorunun cevabını veriyoruz.

Anonim şirketler neden sermaye artırır?

Şirketler birçok farklı nedenle sermaye artırma yoluna gider. Sermaye artırımının sebepleri şunlardır:

  • Kuruluş sırasında saptanan sermayenin şirketin iş kapasitesine göre yetersiz kalması
  • Şirketin iş hacmini genişletmek istemesi
  • Enflasyon sebebiyle paranın satın alma gücünün azalması bu nedenle sermayenin yetersiz kalması
  • Yapılan yanlış yatırımlar ve harcamalar sebebiyle sermayenin azalması

Şirketler nasıl sermaye artırımı yapar?

Şirketler, sermaye artırımını iç ve dış kaynaklardan yararlanarak farklı şekillerde gerçekleştirebilir. Bu metodları şöyle sıralayabiliriz:

  • Yeni hisse senedi çıkarmak
  • Mevcut ortakların sermaye paylarını artırmak
  • Yedekleri ve dağıtılmamış kârı sermayeye dönüştürmek
  • Değer artış fonlarını sermayeye eklemek
  • Şirket borçlarını sermayeye çevirmek
  • Çıkartılmış tahviller karşılığında hisse senedi çıkartmak
  • Başka şirketlerle birleşmek

İşletmelerin sermaye artırmak için yaptığı işlemler 

Şirketlerin sermaye artırımı kararı aldıktan sonra şu adımları takip etmesi gerekir:

  • Genel kurul sermaye artırma kararı aldıktan sonra yönetim kurulu kararı alır.
  • Eski sermayenin ödendiği saptanır. Esas sermayenin tamamen ödenmesi gerekir.
  • Sermaye artırımı ile ilgili değişiklik metni yazılır.
  • Artırılan sermayenin yüzde 0.04’ü Rekabet Kurulu adına Halk Bankası’na yatırılır. 
  • Sermaye artırma metni Türkiye Ticaret Sicili’nde tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan ettirilir.
  • Ayni türden konacak sermayenin değeri belirlensin diye bilirkişi ataması yaptırılır. Bilirkişi ayni sermaye olarak konan varlığın değerini belirleyip rapor düzenler.
  • Ayni sermaye olarak konan varlık gayrimenkul ise bunların ipoteksiz veya hacizsiz olması gerekir. 
  • Ayni sermaye olarak konan maddi sabit kıymetin yeniden değerlemesi ile ilgili yeminli mali müşavir raporu alınır.
  • Anonim şirketler, sermaye artırımında halka hisse senedi ihracı yaparak sermaye artıracaksa ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin alır.

Anonim şirketleri sermaye artırımı ile ilgili muhasebe kayıtlarını nasıl yapar?

Sermaye artırımını bir örnekle muhasebe kaydı üzerinden anlatalım:

Diyelim ki XY Anonim Şirketi, sermayesini 01.09.2008 tarihinde 100 bin TL artırma kararını aldı ve bu konudaki hukuki formaliteleri tamamladı. Bu şirketin 5 ortağının olduğunu ve ortakların sermaye paylarının eşit olduğunu düşünelim. Ortakların sermaye taahhütlerinin 4’te 1’ini nakit olarak ödediğini, kalan sermaye taahhütlerini de daha sonra ödeyeceklerini düşünelim. O halde mu durumun muhasebe kaydı şöyle olacaktır:

Mad. NoAÇIKLAMABORÇALACAK
101.09.2008 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HESABI(-) ortak A 20.000 ortak B 20.000 ortak C 20.000 ortak D 20.000 ortak E 20.000 500 SERMAYE HS. ortak A 20.000 ortak B 20.000 ortak C 20.000 ortak D 20.000 ortak E 20.000100.000100.000
201.09.2008 100 KASA HESABI 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HESABI(-) ortak A 5.000 ortak B 5.000 ortak C 5.000 ortak D 5.000 ortak E 5.00025.00025.000
310.01.2008 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HS 100 KASA HESABI4040
425.01.2008 780 FİNANSMAN GİDERLERİ HS 191 İNDİRİLECEK KDV HS 100 KASA HESABI2.500 4502.950
BORÇ501 ÖDENMEMİŞ SERMAYEALACAK
100.00025.000
100.00025.000
BORÇ770 GENEL YÖNETİM GİDERALACAK
40
40
BORÇ100 KASAALACAK
25.00040 2.950
25.0002.950
BORÇ500 SERMAYEALACAK

100.000

100.000
BORÇ191 İND. KDVALACAK
450
450
BORÇ780 FİNANSMAN GİDERLERİALACAK
2.500
2.500

İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.