İş fikrinizi buldunuz, sıra şirket kurmak için atacağınız adımlara geldi. Şirket unvanı ile birlikte NACE kodunu da belirlemeniz gerektiğini öğrendiniz. Peki NACE kodu nedir, neden kullanılır? Nereden ve nasıl öğrenilir? 

NACE kodu ile ilgili merak ettikleriniz bu yazıda.

NACE kodu nedir?

NACE, Avrupa’da ekonomik faaliyetlerle ilgili istatistiklerin üretilmesi ve yayılması amacına yönelik olarak oluşturulmuş bir kodlama sistemidir. NACE sözcüğü, orijinal adı olan “Nomenclature des Activités Économiques dans la Communauté Européenne” ifadesinin ilk harflerinden meydana gelir ve “Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması” olarak çevrilir. Avrupa Birliği’nin geliştirip uyguladığı NACE kodu uygulaması, Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC) ile de ilişkilidir. Ekonomik çalışmalarla ilgili istatistiki datayı dünya düzeyinde karşılaştırmayı sağlar. 

NACE kodu Türkiye’de de kullanılır mı?

NACE kodu sistemi, Avrupa Birliği’ne uyum çalışmaları kapsamında, Türkiye’de de kullanıma girmiştir. Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) 2013 senesinden bu yana beri NACE kodlarını kullanır. Türkiye’de NACE kodu altı haneden meydana gelir. Bu sebeple “altılı faaliyet kodu” ismiyle de bilinir ve kullanılır. İş yerleri ve işletmelerin çalışma alanlarının tehlike sınıfı belirlenirken NACE kullanılır.

NACE kodu ne işe yarar?

Şirket kurma işlemine başlamadan önce şirketinizin faaliyet alanları ve büyüklüğüne göre size en uygun şirket tipini seçmelisiniz. Ardından şirketin merkezi neresi olacaksa, buranın adresi ile kira kontratı yapabilirsiniz. Bu adımı ise şirket ana sözleşmesini hazırlamak ve ilgili ticaret odasına kayıt yaptırmak takip eder. Bu işlemlerden sonra da vergi dairesinde, ticaret odasında belirlenen NACE kodu ile mükellefiyet açtırılır. NACE kodu, iş yerinin tehlike derecesini belirleyen koddur. NACE kodunu belirleyerek işinizdeki tehlike seviyesini de tespit etmiş olursunuz. NACE koduna göre işler az tehlikeli işler, tehlikeli işler ve çok tehlikeli işler olarak sıralanır. İş yerinin ve çalışma alanının tehlike derecesinin belirlenmesi ise iş güvenliği yasalarına uymayı kolaylaştırır, aynı zamanda da iş yerinde güvenliği sağlamaya yardım eder. Bununla beraber NACE kodu sosyal güvenlik uyuşmazlıkları ile iş yargılamalarının sosyal güvenlikle alakalı bölümleri de ilgilendirir. 

NACE kodu kim tarafından belirlenir kim belirler?

2005 yılında 25705 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanana “Odalarda/Ticaret Borsalarında Mesleklerin Gruplandırılması” hakkındaki yönetmelikler ile 2012’de 29312 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişik geçici 3. madde gereği, bağlı oda ve borsa üyelerinin faaliyet kodlarının (NACE kodu) ve buna mukabil meslek gruplarının belirlenmesi görevini Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği‘ne (TOBB) verir.

NACE kodundaki rakamlar hangi anlama gelir?

Altı haneden oluşan NACE kodundaki rakamlar belli anlamlara gelir. İlk iki hane, genel faaliyet sınıflandırması, son dört hane ise alt faaliyet sınıflandırması içindir. Bununla beraber SGK sicil numaranın 3. hanesinden 8. hanesine kadarki rakamlar da NACE kodunu oluşturur. Mesela  10 gıda ürünlerinin imalatını; 10.52 dondurma imalatını; 10.52.01 sade, sebzeli, meyveli vb. dondurma imalatını belirtir. Bu faaliyet alanı “az tehlikeli” olarak listelenmiştir.

NACE kodu nasıl öğrenilir?

NACE kodunu belirlemek için en güncel İş Yeri Tehlike Sınıfları Listesi‘ni kontrol etmenizi öneririz. Eğer zaten bir şirketiniz varsa NACE kodunuzu öğrenmek için İstanbul Ticaret Odası’nın ito.gov.tr adresindeki web sitesine girip sırasıyla tescil ilan kuruluş ve sicil kayıtlarına tıklayarak şirketinizin İTO kaydını sorgulayabilirsiniz. Firmanızın detay sayfasında NACE kodunuzu da göreceksiniz. NACE kodları ile Maliye Bakanlığı’nın belirlediği vergi kodları da aynıdır. İnternet Vergi Dairesi (İVD) sisteminden aldığınız barkodlu vergi levhasındaki ana faaliyet kodları bölümünde bir kod yazar; bu kod NACE kodunuzdur. Bazen sistem ile SGK kaydındaki kod birbirine uymaz ya da belirlediğiniz NACE kodu, şirketinin iş koluyla alakasız olabilir. Böyle hallerde TOBB’a başvurup NACE kodunuzu düzeltebilirsiniz. Bu düzeltmeyi yapmazsanız 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği ceza alma ihtimaliniz bulunuyor.

İş Yeri Tehlike Sınıfları nelerdir?

Şirketler faaliyet alanlarının ve iş yerlerinin tehlike derecesine göre 3’e ayrılır. Bu sınıflar şöyledir:

  • Çok tehlikeli: İnşaat, maden, tersane vb. işlerin yapıldığı iş yerleri.
  • Tehlikeli: İmalat, kesme, boyama, servis vb. işlerin yapıldığı iş yerleri.
  • Az tehlikeli: Büro hizmetleri, gıda, perakende alışveriş vb. iş yerleri.

Tehlike sınıfına İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İş Yeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ni kontrol ederek öğrenebileceğinizi yeniden hatırlatalım.

İyi çalışmalar!


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.