Bir işletmeniz varsa veya yeni bir girişim yapacaksanız mutlaka muhasebe kavramıyla rast gelmişsinizdir. Peki muhasebenin nereden çıktığını ve günümüze kadar hangi evrelerden geçerek geldiğini hiç merak ettiniz mi? Bu yazıda sizler için muhasebenin tarihini ve gelişimini derledik.

Muhasebenin kökleri

Muhasebe, tarihi uygarlıkların beşiği Mezopotamya’ya, binlerce yıl geriye götürülebilecek; yazı, sayma ve para ile birlikte gelişen bir bilim alanıdır. İlk Mısırlılar ve Babilliler denetim sistemleri oluştururken, Romalılar ayrıntılı finansal bilgileri derlediler.

İlk muhasebecilerden bazıları, MÖ 300 civarında, jetonların ve defter tutma yazılarının keşfedildiği İran’da istihdam edildi. İlk binyıl civarında Fenikeliler muhasebe için alfabetik bir sistem icat ederken, eski Mısırlılar birisine denetçi rolü vermiş olabileceği dahi değerlendiriliyor.

Summa de Arithmetica

Ancak modern muhasebenin babası, 1494’te Summa de Arithmetica’da Venedikli tüccarlar tarafından kullanılan çift girişli defter tutma sistemini ilk kez tanımlayan İtalyan Luca Pacioli’dir. Pacioli, muhasebenin mucidi olmasa da, bugünün muhasebe sistemlerinin temelini oluşturan defterlerdeki borç ve alacak sistemini ilk tanımlayan kişidir.

Maliyet muhasebesi

1800’lerin ortalarında, Britanya’da sanayi devrimi hızla ilerliyordu ve Londra dünyanın finans merkeziydi. Limited şirketler ve büyük ölçekli üretim ve lojistiğin büyümesiyle birlikte “Maliyet muhasebesi” ortaya çıkmıştır. Bu muhasebe türü; maliyetlerin çeşitleri, ilgili oldukları hizmet ya da ürünlerin çeşitlerinin incelenmesine, belirlenmesine ve sınıflandırılmasına imkan tanıyan bir kayıt yöntemidir. Giderek karmaşıklaşan küresel işlemler dünyasını idare edebilecek teknik açıdan daha yetkin muhasebecilere talep arttı. 

Muhasebecilerin artan önemi, önce Birleşik Krallık’ ta daha sonra ABD’de muhasebenin bir mesleğe dönüşmesine yardımcı oldu. 1904’te sekiz kişi, muhasebecilik mesleğini daha geniş bir insan kitlesine açmak için Londra Muhasebeciler Birliği’ni kurdu. Londra Muhasebeciler Birliği, 1996 yılında Yeminli Mali Müşavirler Birliği (ACCA) adını aldı.

Türkiye’de muhasebe

Muhasebenin Türkiye’de yasallaşması ve bir kurala bağlanması 1850’de yayınlanan “Kanunname-i Ticaret” ile başlamıştır.

Cumhuriyet dönemiyle birlikte Almanya’dan alınan Ticaret Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanuna göre bilanço, kâr ve zarar tablolarının düzenlenmesi konularında belirli kurallar getirilmiştir. Mali düzenlemelerde 1950 yılına kadar Alman ekolünün etkisi ciddi bir şekilde görülür. 50’li yıllarla birlikte liberal iktisat politikalarının muhasebe mesleğini etkileme dönemi başlamış, günümüzde de kullanılmaya devam eden Tek Düzen Muhasebe sistemi uygulanmaya konulmuştur. 

1999 yılında muhasebeciliğe modern standartlar getirilmesini sağlayacak Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu ise Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen bir madde ile kurulmuştur.

Mikro Yazılım Muhasebe Programı kullanarak işletmenizin finansal durumunu aktif olarak takip edebilir, kârlılığınızı artırabilirsiniz.


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz. Pazarlama planı nedir?