Bu eğitimde; stok maliyet parametrelerinin kullanım amaçları ve işlevlerine ilişkin temel bilgiler anlatılmaktadır.Bu eğitimi tamamladığınızda; stok maliyet parametrelerinde yer alan her bir parametrenin hangi amaçla kullanıldığını öğreneceksiniz.

Stok maliyet parametreleri ile stoklar için maliyet hesaplama yönteminin ne olacağı, bu maliyetlerin stok hareketlerine nasıl dağıtılacağı, üretim yönetimi paketini kullanan işletmeler için maliyetlendirme şeklinin ne olacağı ve depolar için maliyet parametreleri belirlenecektir.

Stok maliyet hesap şekli: Stok maliyetlerinin, hangi maliyet hesap şekline göre yapılacağı bu alanda seçilecektir.

Fifo (dengeli): Bu maliyet hesaplama yönteminde; ilk giren stoklar, ilk çıkar ve maliyetlendirme işlemi de bu mantığa göre yapılır. Eğer ilk giren stokların tümü çıkmamış ise ve yeniden giriş yapılıp ilk girenler ile birlikte çıkış yapılacak ise, bu durumda eski ve yeni fiyatların ortalaması alınır. Örneğin; 50 birim mal alınıp bunların 48 birimi kullanılmış ise ve 5 birim mal daha çıkılacaksa, bu 5 birim stokun 2`si eski fiyattan (50 – 48 = 2), 3`ü yeni fiyattan çıkarılır ve bu eski ve yeni fiyatların ortalamaları alınarak maliyetlendirme gerçekleştirilir.

Lifo (dengeli): Bu maliyet hesaplama yönteminde, işletmeye son giren stoklar, ilk çıkar ve maliyetlendirme işlemi de bu mantığa göre yapılır.

Anlık Yürüyen Ağırlıklı Ortalama: Bu yöntemde belirli bir anda maliyet; o zamana kadar giren tüm değerin, giren stok miktarına bölünmesi ile elde edilir. Dönemsel (Aylık) Yürüyen Ağırlıklı Ortalama: Bu yöntemde, içinde bulunulan dönemde (ayda)işletmeye giren stokların toplam değerinin, yine aynı dönemde işletmeye giren toplam stok miktarına bölünmesi ile hesaplanır.Yıllık Ağırlıklı Ortalama: Yıl içinde işletmeye giren stokların  toplam değerinin, yine yıl içinde işletmeye giren toplam stok miktarına bölünmesi ile hesaplanır.Verilen Dönem Sonu Ağırlıklı Ortalama: Bu yöntemde, dönem başından itibaren, verilen tarih sonuna kadar giren stokların ağırlıklı ortalaması bulunur ve maliyetler buna göre hesaplanır. Başka bir ifade ile ağırlıklı ortalamaya göre ve sadece iki tarih arasındaki maliyetleri çıkarmak için bu yöntemi seçmelisiniz. Yıllık ağırlıklı ortalamayı iki tarih arasında almak, sizi bu yöntemle bulacağınız maliyetlere ulaştırmaz. Yıllık yürüyen ağırlıklı ortalamada iki tarih verilse bile, program tarih sınırlarını dikkate almaksınız girişleri yine yıl sonuna kadar tarar. Özet Dosyadan Dönemsel (Aylık) Ağırlıklı Ortalama:  Dönemsel yürüyen ağırlıklı ortalama (4) ile aynı mantıkta maliyetler hesaplanır. Ancak bu seçenek tercih edildiğinde, hareketler özet dosyadan taranır ve sonuca çok daha hızlı bir şekilde ulaşılır. Özet dosyası güncel olan firmalar, dönemsel (aylık) ağırlıklı ortalama yerine bu seçeneği tercih edebilirler. Mali raporlama dönemi: Maliyetlendirmede raporlanacak dönem bilgisi için bu alandan yıllık, altı aylık, dört aylık, üç aylık, iki aylık ve aylık seçeneklerinden birini seçebilirsiniz. İlave ıskonto ve maliyetler: Miktarsız stok girişlerinin, maliyetlere nasıl dağıtılacağı bu parametre ile belirtilecektir. İthalat maliyetleri : İthalat kartına bağlı girişi yapılmış ithalat masraflarının maliyetlere nasıl dağıtılacağı belirtilecektir.Parti-lot detaylı ilave iskonto ve maliyetler: Parti-lot detaylı miktarsız stok girişlerinin maliyetlere nasıl dağıtılacağı belirtilecektir.

Her depo ayrı ayrı kendi içinde maliyetlensin?: Depolar arasında gerçekleşen stok transferleri; işletmelerin bir cebinden diğerine geçen para gibidir ve depolar arası transferlerde genellikle maliyetlendirme yapılmaz. Bazı işletmeler depolarını da birer sorumluluk merkezi veya kar merkezi olarak görmek isteyebilir. Bu tür işletmelerde, depolar arasında yapılan stok giriş-çıkışlarının da maliyetlendirmesi yapılır. Örneğin; merkez depoya 100 TL’den alınan bir stok, depolar arası transfer ile yine merkez depodan X şube deposuna 130 TL’den gönderilebilir. İşte aradaki 30 TL tutarındaki farkın merkez depo kayıtlarında kar olarak görülebilmesi için, depolar ayrı maliyet unsuru parametresinin “evet” olarak seçilmesi gerekir. Aksi halde, 30 TL tutarındaki fark merkez depo kayıtlarında kar olarak görülmez.

FIFO da her parti-lot ayrı ayrı kendi içinde maliyetlensin: Parti-Lot bazında takibini yaptığınız stokların maliyet hesaplamalarının parti bazında yapılmasını istiyor iseniz bu parametreyi “evet” olarak seçmeniz yeterli olacaktır. Böylece programınız; hangi partiden stok satışı yapıyor iseniz ilgili stokların maliyetini hesaplarken o partiyle firmanıza girmiş olan değerini baz alarak hesaplayacak ve raporlardan ilgili stoklar için kar durumunuzu bu hesaplamaya göre verecektir. Yani ilgili stokların daha önceden diğer partilerle yapılan girişlerinin değerleri dikkate alınmayacaktır.

İadeler: İade  giriş ve çıkış hareketleri “Belirlenen maliyet sistem ve parametreleri ile değerlendirilecek” ya da   “Evrak kaydı sırasında girilen iadeye esas teşkil edilen evraktan düşülecek ve değerlendirilmeyecek” seçenekleri ile maliyetlendirme yapısını belirlenecektir.İade girişleri: İade olarak işletmeye giren stokların maliyetlerinin hangi yöntemle hesaplanacağını bu alanda karşınıza gelecek pencereden seçeceksiniz. İade çıkışları: İade olarak işletmeden çıkan stokların maliyetlerinin hangi yöntemle hesaplanacağını bu alanda karşınıza gelecek pencereden seçeceksiniz. Sayım girişleri hangi bedelle yapılsın: Sayım kesinleştirme sonucu giriş yapılması gereken stok miktarlarının maliyetlerinin hangi yöntemle hesaplanacağını, bu alanda karşınıza gelecek pencereden seçeceksiniz. Satış fiyat seçildiyse hangi fiyat?: “Sayım girişleri hangi bedelle yapılsın” alanında “satış fiyatından” seçilmesi durumunda hangi satış fiyat listesinin kullanılacağını bu alandan seçeceksiniz.Yeniden maliyetlendirmede; sayım girişleri hangi bedelle maliyetlensin?:  Sayım girişlerini içeren dönemlerde çalıştırılan maliyetlendirme sayım girişi yapılmış stokların “Yeniden maliyetlenmesin” ya da maliyetlerinin hangi yöntemle hesaplanacağını bu alanda karşınıza gelecek pencereden seçeceksiniz.

Virman fişlerinde: Virman fişlerinden gerçekleştirilen stok hareketlerinin maliyetlendirmede değişmemesi ya da maliyetlendirmede hangi yöntemle hesaplanacağını bu alanda karşınıza gelecek pencereden seçeceksiniz.

Maksimum ürün safhası: Programın bu parametresi üretim programımızı kullanan işletmeler için önem taşır. Bu alana, stokların geçirdikleri maksimum ürün safhası girilecektir. Maliyetlendirme işlemleri bu alana girilen safha kadar geri dönülerek yapılacaktır. Örneğin; metal saç levha üreten bir firmada üretimin birinci safhası 1 metrelik saç levha, ikinci safhası bu 1 metrelik levhanın 25 cm. uzunluğunda kesilmesidir. Maksimum ürün safhasına 2 girildiğinde, iki safhalı bir üretim sürecinden geçen saç levhanın maliyetlendirilmesi de buna göre yapılacaktır.

Üretim maliyetlendirme şekli: Bu alanda satır sonu butonunu tıkladığınızda karşınıza Standart maliyetlendirme ve MRP2 fiili maliyetlendirme seçeneklerinden oluşan bir pencere gelecektir. Bu aşamada sizden istenen, üretimleriniz sırasında maliyetlendirmenin bu seçeneklerden hangisine göre olacağını belirtmenizdir.

Standart Maliyetleme: Maliyet dönemi boyunca elde edilen çıktı birimlerine maliyet yükleme işleminin önceden belirlenen standartlara göre yapılmasıdır. Başka bir ifade ile bir ürünün üretilmesinde yer alan malzeme ve operasyonlara ait standart miktar ve sürelerinin önceden belirlenen bir fiyat doğrultusunda yapılmasıdır.

Fiili maliyetlendirme: Maliyetleme dönemi boyunca üretim sürecinde gerçekleşen maliyetlerin, çıktı birimlerine fiili olarak yüklenmesidir. Başka bir ifade ile bir ürünün üretilmesi ve/veya satın alınması için gerçekten harcanan kaynakların (satınalma masrafları, hammadde, zaman) çeşitli dağıtım anahtarına göre dağıtılarak ortaya çıkarılmasıdır.

Fiili maliyetlendirmede maliyet detay tablosu oluşsun: Raporlama amaçlı kullanılan detay tabloların oluşturulması için bu parametre “evet” olarak seçilmelidir.Fiili maliyetlendirmede tüm işemirleri kapalı değerlendirilsin: Maliyetlendirme dönemi içerisindeki işemirlerinin kapalı olarak değerlendirilmesi için bu parametre “evet” olarak seçilmelidir.

Reçete hammadde maliyetlendirme şekli: Bu alanda sizden istenen, üretim programından tanımlayacağınız reçetelerdeki hammaddelerin maliyetlerinin neye göre hesaplanacağını seçmenizdir. Bu alandaki seçiminizin satış fiyatından olması durumunda ekranınızın bir sonraki alanı olan Reçete Hammadde Maliyetlendirmede Kullanılacak Fiyat alanından da, stoklarınızın satışlarına ilişkin tanımlamış olduğunuz fiyatlardan hangisinin baz alınacağını seçmeniz istenecektir.

ÖTV ve ÖİV stok maliyetine ilave edilecek mi?: Stok tanıtım kartında ÖTV kapsamına giren stoklar için, ÖTV uygulama tipi alışta tutardan ya da alışta yüzde olarak seçilmiş ise bu stoklar için alış faturası girildiğinde ÖTV hesaplaması yapılacaktır. Eğer bu parametre “evet” olarak seçilirse stokun size olan maliyetine “ÖTV” tutarı ilave edilecek aksi durumda ÖTV maliyet kapsamına alınmayacaktır. Stokunuzun ÖTV dahil olan maliyetini raporlardan da izleyebilirsiniz.  

Maliyetlendirme işleminde log oluşturulsun: Programlarımızda stoklara ilişkin maliye hesaplaması yapılırken tutarsızlıklara yönelik log dosyalarının oluşturulmasını istiyor iseniz bu seçeneği işaretlemeniz yeterli olacaktır.

Maliyetlemede göz ardı edilmesi istenen log kayıtları, 8 numaralı  log kaydı için kabul edilebilir maksimum değişim oranı, 10 numaralı  log kaydı için kabul edilebilir maksimum değişim oranı: Maliyetlendirme işleminde log oluşturulsun parametresinde de belirttiğimiz gibi programlarımızda stokların maliyetleri hesaplanırken, öngörülen tutarsızlıklar log dosyalarında saklanmaktadır. Ancak bazı log kayıtları, kimi kullanıcılarımız tarafından önemsiz veya kabul edilebilir görülmektedir.  Bu durumda, oluşan log dosyasında kullanıcılarımızın izlemek istemediği log kayıtları yer almaktadır. Programlarımızda yapılan düzenleme ile, log dosyasında sadece istenen log kayıtlarının tutulması ve bu kayıtların daha rahat izlenmesi sağlanmıştır. Yani kullanıcılarımız bazı log kayıtlarını göz ardı edebileceklerdir. Bunun içinde Maliyetlemede göz ardı edilmesi istenen log kayıtları alanından hangi kayıtları log dosyasında saklayacaklarını belirleyeceklerdir.  Bu alanda sunulan 8. Maliyet değişimi parametrelerde belirtilen orandan fazla gerçekleşti ve 10. Önceki aylarda finansal maliyette değişiklik tespit edildi log kayıtları için de belli bir oran girişi yapıp bu oran aşıldığında log kaydının tutulmasını sağlayabileceklerdir.

Twitter: https://twitter.com/mikroyazilimas

Linkedin: https://www.linkedin.com/company/mikroyazilimas/

İnstagram: https://www.instagram.com/mikroyazilimas/

Facebook: https://www.facebook.com/mikroyazilimas

Yeni eğitimleri kaçırmamak için: https://www.youtube.com/mikroyazilim1/?sub_confirmation=1