Bu eğitimde; enflasyon düzeltmesi uygulaması yapmak için bilinmesi gerekenlerin yanı sıra SPK mevzuatına tabi halka açık şirketlerle IAS-29 uluslararası muhasebe standardına göre mali tablolar üreterek raporlamak isteyen muhasebe uygulaması hakkında temel bilgileri içermektedir. Bu eğitimi tamamladığınızda; enflasyon düzeltmesi muhasebesi işlemlerini yapabileceksiniz.

Türkiye, 2004 yılı ile birlikte “Enflasyon Muhasebesi Uygulamaları” sistemine geçiş yapmıştır. 5024 sayılı kanuna göre kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden işletmeler 31.12.2003 tarihli bilançolarında yer alan unsurlar üzerindeki enflasyonun etkisini arındırmalı başka bir deyişle enflasyonu sıfırlayacak şekilde işlem yapmalı ve söz konusu Kanun’da ve bu Kanuna bağlı olarak hazırlanan ve 28.2.2004 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 328 Sayılı Vergisi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde işlemini gerçekleştirmelidir. Bu aşamada programlarımızın Stok yönetimi, Sabit kıymetler yönetimi, Genel muhasebe modülü altına “Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları” başlığı altında menüler eklenmiştir.

Enflasyon muhasebesi uygulamaları iki bölüm atında ele alınmalıdır: 2003 yılı bilançosunun düzeltilmesidir ki; bu yapılmak zorundadır. 2003 yılı enflasyon düzeltmesi işlemleri 2003 yılı firma dosyası üzerinde yapılacaktır. 2004 yılı ve sonrasında ki yıllarda şartlar sağlandığı sürece yapılacak enflasyon düzeltmesine yönelik işlemlerdir.

Yapılacak ilk işlem; Kuruluş programı Sistem/Muhasebe parametreleri/Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi Parametreleri (96195) programından gerekli olan parametrelerin tanıtımı ve yine kuruluş programından endeks tanımlarını girmektir.

Bu alanda; üç aylık, altı aylık, aylık ve yıllık olmak üzere 4 seçenek sunulacaktır. Bu aşamada 2004 yılı ve sonrasındaki yıllarda yapılacak enflasyon düzeltmesinde hangi dönemin baz alınacağını belirtmenizdir.

12 numaralı tekdüzen hesap planı uygulama tebliği gereği enflasyon düzeltmesi hesabı 698 kodlu hesap ile takip edilmektedir. Dolayısıyla bu alana ilgili hesap kodu otomatik olarak gelecektir.

Bu alanda sizden istenen sabit kıymetlerinizin enflasyon düzeltmesinde nasıl raporlanacağını belirtmenizdir. Parametre seçilirse: Yıl gözetimi yapılmadan işletmenizdeki bütün sabit kıymetler enflasyon düzeltmesi için raporlanacaktır. Parametre seçilmez ise:Amortisman süresini doldurmuş sabit kıymetler dikkate alınmayacaktır. Örneğin eğer 1 sabit kıymetin amortisman oranı %20 ise bu 5 yıllıktır, yani 100/20, yani 5 yılını doldurmuş olan işleme alınmaz. Eğer amortisman oranı %10 ise 100/10 yani 10 yılını doldurmuş olan işleme alınmaz.

Kuruluş/Sistem/Endeks işlemleri menüsünde yer alan programlar ile 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde kullanılacak endekslerin isimleri tanımlanacak, tüm endeksler için aylık olarak endeks değerleri girilecek, seçilecek endeksin yıllık olarak değerlerinin girişi yapılacak. En son olarak da endekslere yönelik çeşitli detaylarda hazırlanmış raporlar alınacaktır.

Programlarımızda; 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde kullanılacak endeks isimleri tanımlı olarak bulunmaktadır. (DIE TEFE, DİE TÜFE gibi.) Dolayısıyla, bu programı çalıştırdığınızda karşınıza tanımlı olan tüm endeks isimlerinin yer aldığı ekran gelecektir. Kullanıcılarımızın bu ekranda ki endeks isimlerini değiştirebilmeleri ya da farklı bir endeks tanımı yapabilmeleri mümkündür. 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde DIE TEFE endeksi kullanılmaktadır.

Bu program ile kullanıcılarımız; enflasyon düzeltmesi işlemleri için tanımlı olan tüm endeks tiplerinin seçecekleri yıla ve aya ait endeks değerlerini toplu olarak programa gireceklerdir. Programı çalıştırdığınızda öncelikle sizden yıl ve ay seçimi yapmanız istenecektir. Yıl ve ay girişi yapıldıktan sonra sisteminizde tanımlı olan tüm endeks isimleri ekranınızın ikinci yarısına otomatik olarak yansıyacaktır.

Ekranın altında yer alan güncelle butonunu tıklayarak, 1970 ve 2003 yılları arasında yayınlanmış DIE TEFE ve DIE TÜFE değerlerini dosyadan okuyarak ekranınıza aktarabilirsiniz. Değerler geldikten ve kullanıcı tarafından gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra  sakla butonuna basılarak kayıt yapılmalıdır.

Sonraki yıl ve önceki yıl butonlarını tıklayarak, ekranınızda seçili olan ay için, yine ekranınızda seçili olan yıldan bir sonraki yıla ve bir önceki yıla ait endeks değerlerini ekranınıza getirebilirsiniz. Sonraki ay ve önceki ay butonlarını tıklayarak ekranınızda seçili olan yıl için; ekranınızda seçili olan aydan bir önceki ve bir sonraki aya ait endeks değerlerini ekranınıza getirebilirsiniz.

Bu program ile kullanıcılarımız; enflasyon düzeltme muhasebesine yönelik olarak seçecekleri herhangi bir endeks tipinin, seçecekleri yıl içinde alacağı değerlerin girişini yapacaklardır. Endeks değerleri programımızda otomatik olarak güncellenmekte ve ekrana yansımaktadır.

5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde DIE TEFE endeksi kullanıldığından, DIE TEFE endeks tipi için değerler kesinlikle girilmelidir. Programı çalıştırdığınızda karşınıza “endeks değerleri” başlığı altında bir ekran gelecektir. Bu ekranda öncelikle yapmanız gereken; “endeks tipi” alanından değer girişi yapacağınız endeksi seçmeniz (DIE TEFE), sonrasında da, bu endeksin hangi yıla ait değerlerinin aktarılacağını “yıl” alanına girmenizdir. Bu belirlemeyle birlikte seçtiğiniz yıla ait tüm ayların ekranınıza yansıdığını göreceksiniz.

Ekranınızın alt bölümünde yer alan Güncelle butonunu tıklayıp, 1970 ve 2003 yılı arasında yayınlanmış endeks değerlerini dosyadan ekranınıza aktarmalısınız. Bu işlem sonrasında ekranınızdaki tüm aylara ait endeks değerlerinin otomatik olarak yansıdığını göreceksiniz.

Bu menüde yer alan programlar ile kullanıcılarımız; sistemlerinde kayıtlı olan ve 5024 sayılı kanuna göre yapılacak enflasyon düzeltmesi işleminde kullanılan endeks tiplerine yönelik çeşitli detaylarda hazırlanmış endeks raporları alacaklardır.

Bu rapor ile kullanıcılarımız; istedikleri endeks tipinin, seçecekleri yıllar ve aylar arasındaki endeks değerlerinin dökümünü alacaklardır. Raporu çalıştırdığınızda karşınıza parametre girişleri yapacağınız bir ekran gelecektir. Bu ekranda öncelikle raporunuzda baz alınacak endeksin ismini seçmeniz beklenecektir. Daha sonrada bu endeksin hangi yıllar ve aylar arasındaki endeks değerlerinin listeleneceğini belirtmelisiniz. Raporda seçtiğiniz her yıla ait aylık değerler ayrı ayrı listelenecektir.

Endeks ismi olarak DIE TEFE seçimi yapılsın. Bu endeksin de ilk yıl ay olarak 2002 yılının 4’ncü ayı; son yıl ay olarak da 2003 yılının 5’nci ayı seçilsin. Raporunuzda öncelikle, DİE TEFE  5/2002 – 4/2003 arası endeks değerleri dökümü başlığı yazılacak ve hemen altında da 2002 yılı belirtilecek ve bu yılın Nisan ayından Aralık ayına kadar olan endeks değerleri, değişim miktarı ve değişim yüzdeleri ayrı ayrı belirtilecek, Sonrasında 2003 yılı yazılacak ve bu yılın da Ocak ayından Mayıs ayına kadar olan endeks değerleri ayrı ayrı sunulacaktır.

Bu program ile kullanıcılarımız istedikleri yıllar arasındaki endeks değerlerinin aylara göre dağılımını toplu olarak listeleyeceklerdir. Yani raporunuzda tanımlı olan tüm endeks tipleri yer alacaktır. Programa girdiğinizde karşınıza, raporunuzu hangi yıllar arasında almak istediğinizi soran bir parametre ekranı gelecektir. Ekranda gördüğünüz “ilk yıl” alanına raporunuzun hangi yıldan itibaren dökülmesini istiyorsanız o yılı, “son yıl” alanına da, raporunuzun son bulmasını istediğiniz yıl girişini yapın. Raporu alacağınız yıl aralığını belirleyip döküm yerini de seçtikten sonra, endekslerinizin istediğiniz yıllar arasındaki aylara göre değerleri listelenecektir.

Sabit kıymetlere yönelik 2003 yılının enflasyon düzeltmeleri, programınızın Sabit Kıymetler yönetimi/Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları menüsünde yer alan 2003 Yılı Sonu Sabit Kıymet Enflasyon Düzeltmesi Raporu (199925) ile gerçekleştirilecektir. Bu rapor çalıştırılarak kullanıcılarımız; Sabit kıymetlerin 2003 yılı aralık ayına göre düzeltilmiş bilanço aktif değerleri ve düzeltilmiş birikmiş amortismanlarına ait değerlerini elde edeceklerdir.

Programa girdiğinizde sizden öncelikle sabit kıymet düzeltme raporunu hangi sabit kıymet kartları için alacağınızı, sıralama şeklinizi (sabit kıymetlerin koduna göre mi, muhasebe koduna göre mi, zimmet yerine göre mi, grup koduna göre mi) hesaplamada baz alınacak endeks tipini ve hedef endeks tipini seçmeniz istenecektir. Bu seçimler doğrultusunda sabit kıymetlerinizin düzeltilmiş bilanço aktif değerleri ve düzeltilmiş birikmiş amortismanlarına ait değerleri ayrı ayrı başlıklarda sunulacaktır. ! Bu rapor, amortisman süresi dolan sabit kıymetler enflasyon düzeltmesine tabi olsun parametresindeki tercihinize göre çalışmakta ve sabit kıymetlerinize ilişkin değerleri bu seçime göre vermektedir.

Sabit Kıymetler Modülünde Yapılacak 2003 Yılı Enflasyon Düzeltmesi raporundan alınacak veriler, programınızın Genel Muhasebe/Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi İşlemleri/ 2003 Yılı Sonu Bilançosunun Düzeltilmesi (88510) programında, sabit kıymetlerin ve birikmiş amortismanlarının düzeltilmesi için kullanılacaktır.

Kullanıcılarımızın Sabit kıymetler yönetimi/Kartlar ve föyler/Sabit kıymet tanıtım kartı ekranının Devir bilgileri sekmesini tıklayarak ulaştıkları ekranda;  •Devreden bilanço aktif değeri, •Devreden birikmiş amortisman, •Emlak için devreden birikmiş amortisman, •Devr.Bir.Amort.+ Y.D. sonrası ilk yıl ayrılmamış amortisman, alanlarına düzeltilmiş değerleri aktarmak ve devreden Y.D.F. tutarını yok edebilmek için Kuruluş programının/Dönemsel işlemler/Yeni yıl açılış ve devir işlemleri/Sabit Kıymet kartları devir işlemleri/Sabit Kıymetlerin Enflasyon düzeltmesine göre 2003 yılından 2004 yılına devri işlemini yapmaları gerekmektedir.

! Yukarıda belirttiğimiz işlem yapılmadan önce kullanıcılarımızın, bir defaya mahsus olmak kaydıyla sabit kıymet kartlarının devrini aşağıda belirttiğimiz programdan yapmış olmaları gerekmektedir. Eğer bu işlem yıl başında yapılmışsa tekrar yapılmasına gerek yoktur.

Stoklara yönelik 2003 yılının enflasyon düzeltmeleri, programınızın Stok yönetimi/Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları/Enflasyon düzeltmesi muhasebesi raporları menüsünde yer alan; •Basit Ortalama yöntemine göre düzeltme raporu, •Aylık Yönteme göre (Gerçek Usul) düzeltme raporu, •Stok Devir Hızı Yöntemine göre düzeltme raporu, •Hareketli Ortalama Yöntemine göre düzeltme raporu, çalıştırılarak stokların düzeltilmesi sonucunda oluşacak yeni değerleri raporlanacaktır.

2003 yılı için kullanılmayacak 2004 yılı için kullanılacaktır. Ekranda örnek parametre seçimleri yer almaktadır.

Ekranda örnek parametre seçimleri yer almaktadır.

Yıllık yönteme göre alınmalıdır. Ocak 2003-Aralık 2003 seçmelisiniz. Yıllık yöntem için kullanıcılarımızın öncelikle, Kuruluş programı/Sistem/Muhasebe parametreleri/Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi Parametreleri/    Enflasyon farkı muhasebeleştirme şekli parametresini “yıllık” olarak seçmeleri gerekmektedir. Ekranda örnek parametre seçimleri yer almaktadır.

Ocak 2003 – Aralık 2003 dönemi için seçilmelidir. Ekranda örnek parametre seçimleri yer almaktadır.

Raporların her biri dökülürken parametreler ekranında yer alan ‘Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi’ otomatik oluşturulsun alanı işaretlenirse Stok Yönetimi/Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları menüsünde yer alan Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi program tarafından kesilecektir. Fiş 2003 muhasebe fişlerine entegre olmayacaktır. Çünkü 2003 düzeltmesi sonucu 2003 muhasebe kayıtlarına girmemelidir.

Bu programların en önemli özelliği, stoklara uygulanacak enflasyon maliyetlerinin ne kadar olduğunu öncelikle rapor formatında görmenizi sağlaması sonrasında da bu değerler üzerinden stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişini ve muhasebe fişini otomatik olarak oluşturmasıdır. Yani Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi (12820) bölümünden manuel olarak girilen değerler, bu programdan otomatik olarak hesaplanacak ve ilgili fiş oluşacaktır. Bu işlem tamamen, programı çalıştırdığınızda karşınıza gelecek ekranının “rapor dökülürken “stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi” otomatik oluşturulsun parametresindeki tercihiniz doğrultusunda olacaktır. Parametre seçilirse : Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi, program tarafından kesilecektir. Fiş 2003 muhasebe fişlerine entegre olmayacaktır. Çünkü 2003 düzeltmesi sonucu 2003 muhasebe kayıtlarına girmemelidir. Parametre seçilmezse: Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi oluşmaz sadece ekrandan girilen parametreler doğrultusuna stokların enflasyon maliyetine göre alacağı değerler rapor formatında dökülür. İlgili parametre seçili ise ve evrak için gerekli olan parametrelerde ekrandan girilmiş ise rapor dökülürken aynı zamanda “Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi (12820)” evrakı da otomatik olarak oluşmaya başlar.

Eğer çok fazla stokunuz varsa ve hepsi de parametreler ekranında rapora dahil edilmiş ise oluşacak evrak sayısı yani stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişinizin adeti, stok sayınıza bağlı olarak değişecektir. Programınız bir evrakta ancak 100 satırlık stok bilgisi yer alacak şekilde tasarlanmıştır.

Raporu dökülecek dolayısıyla enflasyon maliyeti yansıtılacak 550 adet stokunuzun bulunduğunu düşünelim. Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi programından da en son olarak ENF-4 evrak numarasında giriş yapıldığını var sayalım. Bu durumda İlk 100 stok ENF-5 numaralı evrak olarak, ikinci 100 stok ENF-6 numaralı evrak olarak, üçüncü 100 stok ENF-7 vb. şekilde devam ederek oluşacaktır. Sonuç olarak, 550 adetlik stok raporundan oluşan evrakların numaraları 5..10 aralığında olur ve programınız size döküm sonunda oluşturulan evraklar ile ilgili bu detayı sunar.

Bu rapordaki en önemli detaylardan bir diğeri de, rapordan seçilecek deponun kuruluş programının “Stok maliyet parametreleri (92740)” ekranında ki “Depolar ayrı maliyet unsuru mu” parametresine göre değişiklik göstermesidir.

Hayır: Programınız parametreler ekranından depo için sadece “Genel” veya tek depo seçimi yapmanıza izin verir ve raporunuzun içeriği de her stok için tek satır olarak düzenlenir. Bu bölümden Genel depo seçimi yapılırsa tüm depolardaki, Merkez depo seçimi yapılırsa sadece bu depodaki stoklar baz alınır ve ilgili fişte bu depodaki stoklar için oluşur. Yani seçilen depoya bağlı olarak aşağıdaki şekilde dökülür: Stok1   Merkez Depo  1.750.000  Stok2   Merkez Depo   1.550.000      veyaStok1   Merkez Depo  1.750.000  Stok2   Merkez Depo   1.550.000 

Evet: Rapora birden fazla deponun dahil edilmesi mümkün olur ve her stok için seçilen depo kadar satır yazılır (tabii değerleri uygun ise) ve evrakta bu şekilde oluşur. Şimdi parametreler ekranından “Merkez depo ve şube depo” seçimi yaptığımızı düşünelim. Raporda stoklar şu şekilde sıralanır: Stok1   Merkez depo   1.750.000Stok1   Şube depo     1.000.000

Bu işlem, programınızın Muhasebe Yönetimi/Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi İşlemleri menüsündeki 2003 Yılı Sonu Bilançosunun Düzeltilmesi (88510) programı çalıştırılarak yapılacaktır.

Mikro verisinden mizan oluştur: Seçeneği 2003 muhasebe kayıtlarını Mikro programlarında tutan kullanıcılarımızın tercih edeceği bir yöntemdir. Muhasebe kayıtları bilanço alma safhasına kadar yapılmış olmalıdır. Kapanış fişi varsa iptal edilmelidir. Bu yöntemde detay parametre girişlerine gerek yoktur.   

ASCII dosyadan import et:Bu seçeneği tercih eden kullanıcılarımızın, karşılarına gelecek ekrandan “detay parametreleri” butonunu tıklayarak bir sonraki ekranda yer alan adımları uygulamaları gerekmektedir.

ASCII dosyadan import et ASCII dosya yolu ve adı alanından import edilecek dosya seçilmelidir. •Ayraç kullanılacak mı? alanında size evet/hayır seçeneği sunulacaktır. Import edilecek dosyada (,) vb. ayraçlar kullanılmamışsa bu alan “hayır” olmalıdır. Dosya yapısında (‘;’ ) vb. ayraç kullanılmışsa “evet” seçilmelidir. •Ayraç alanında da kullanılan ayraç (Örnek ‘;’) seçilecektir. •Hesap kodu başlangıç alanı: Import edilecek dosya içindeki hesap kodunun başlangıç kolonu girilecektir. •Hesap adı başlangıç alanı: Import edilecek dosya içindeki hesap adının başlangıç kolonu girilecektir. •Borç başlangıç alanı: Import edilecek dosya içindeki borcun başlangıç kolonu girilecektir. Borç bakiye bu alana gelecektir. •Alacak başlangıç alanı: Import edilecek dosya içindeki alacağın başlangıç kolonu girilecektir. Alacak bakiye bu alana gelecektir. •Borç hareket alanı: Import edilecek dosya içindeki başlangıç kolonu girilecektir. •Reel olamayan finansman maliyeti, Yeniden değerleme payları ve yok edilecek tutarlar yazılacaktır.Alacak hareket alanı:  Import edilecek dosya içindeki başlangıç kolonu girilecektir. •Reel olamayan finansman maliyeti, Yeniden değerleme payları ve yok edilecek tutarlar yazılacaktır.

EXCEL dosyadan import et:Bu seçeneği tercih eden kullanıcılarımız, karşılarına gelecek ekrandan “detay parametreleri” butonunu tıklayarak bir sonraki ekranda yer alan adımları uygulamalıdır.

EXCEL dosyadan import et •Öncelikle import edilecek EXCEL dosyasının yolu ve adı seçilmelidir. •Excel sayfası adı alanına excel çalışma sayfasının adı girilmelidir. •Bilgilerin başlangıç satırı alanı: Import edilecek Excel dosyasında yer alan mizan bilgilerinin başlıklar hariç başlama satırı yazılacaktır. •Bilgilerin bitiş satırı alanına: Import edilecek Excel dosyasında yer alan mizan bilgilerinin toplam hariç bitiş satırı yazılacaktır. •Hesap kodu kolonu: Hesap kodunun import edilecek Excel dosyasındaki kolon adı yazılacaktır. (Örnek ‘A’) •Hesap adı kolonu: İmport edilecek Excel dosyasındaki kolon adı yazılacaktır. (Örnek ‘B’) •Borç kolonu: İmport edilecek Excel dosyasındaki borç kolonun adı yazılacaktır. (Örnek ‘C’) Borç bakiye bu alana gelecektir. •Alacak kolonu: Excel dosyasındaki alacak kolonunun adı yazılacaktır. (Örnek ‘D’) Alacak bakiye bu alana gelecektir. •Borç hareket kolonu:  İmport edilecek Excel dosyasındaki kolon adı yazılacaktır. (Örnek ‘E’) Reel olamayan finansman maliyeti, Yeniden değerleme payları ve yok edilecek tutarlar yazılacaktır. •Alacak hareket kolonuna da; Excel dosyasındaki kolon adı yazılacaktır. (Örnek ‘F’) Reel olamayan finansman maliyeti, Yeniden değerleme payları ve yok edilecek tutarlar yazılacaktır.

Serbest veri girişi Bu seçeneğin tercih edilmesi durumunda kullanıcılarımız bütün mizan/bilanço bilgilerini manuel olarak gireceklerdir.

Bilgi giriş şekli olarak hangi yöntem seçilirse seçilsin F2 veya devam tuşuna basılarak Enflasyon düzeltmesi işlemleri başlatılır ve ekranınızın üzerine; 2003 yılı sonu için enflasyon muhasebesi hazırlık işlemleri (Mizan tipi: Ham mizan ve Hazırlık Mizanı)başlığından oluşan bir başka ekran gelecektir.

Hesap kodu: Mizanda yer alan tekdüzen hesap planı ana hesaplarından oluşur. Hesap adı: Mizanda yer alan tekdüzen hesap planı ana hesaplarının adlarından oluşur. Çalışma şekli: Hesapların varsayılan çalışma şekilleri gelmektedir.Ham borç: Borç bakiye bu alana gelecektir.Ham alacak: Alacak bakiye bu alana gelecektir.Ön hazırlık borç: Reel olamayan finansman maliyeti, Yeniden değerleme payları ve yok edilecek tutarlar yazılacaktır. Ön hazırlık alacak: Reel olamayan finansman maliyeti, Yeniden değerleme payları ve yok edilecek tutarlar yazılacaktır.

Genel Ham Mizan ve Hazırlık Mizanı butonu tıklanarak ulaşılan ekranda, sabit kıymetler Mikro programında tutuluyorsa ekranın alt bölümünde yer alan “otomatik veri oluştur” butonu tıklanarak Otomatik veri oluştur işlemi yapılır. Otomatik veri oluştur seçilmez ise; programınızın Sabit Kıymetler Yönetimi/Enflasyon düzeltmesi muhasebesi uyarlamaları menüsündeki «2003 Yılı Sonu Sabit Kıymet Enflasyon Düzeltmesi Raporu» alınarak sabit kıymetlerin 2003 yılı Aralık ayına göre düzeltilmiş birikmiş amortismanları elde edilebilir.

Düzeltilmiş birikmiş amortismanlar – Orijinal (Düzeltilmemiş) birikmiş amortismanlar farkı; •Pozitif (+) ise 257-268 hesapların ön hazırlık alacak sütununa girilecektir. •Negatif (-) ise 257-268 hesapların ön hazırlık borç sütununa girilecektir. • Düzeltme işlemi, bilançonun düzeltmesi olduğu için ana hesaplar bazında çalışma yapılacaktır.

«Düzeltmeye Esas Mizan ve Düzeltilmiş Mizan» butonu tıklanarak ulaşılan ekranda, öncelikle davranış biçimi parasal olmayan hesaplar için Alt-D tuşuna basarak veya ekranınızın alt bölümündeki hesap detayı butonuna basarak tarihsel değerlerini girmelisiniz.

153 kodlu hesabın detayında düzeltme yöntemi olarak gerçek (aylık) yöntem seçilmişse devreden stokun alınmış olduğu yıl ve ay seçilecektir. Endeks olarak, program seçilen ayın endeksini getirir. Tutar değerini girdiğinizde düzeltilmiş tutar program tarafından hesaplanacaktır.

153 hesabın detayında düzeltme yöntemi basit ortalama (götürü) yöntemi seçilmişse Son üç aylık dönemin devir endeksi olan Eylül endeksi (7.173,3) ile Hedef endeks olarak Aralık endeksi (7.382,1) toplanıp ikiye (2) bölünecektir.

7.173,3 + 7.382,1 = 14.555,4

14.555,4/2      =  7.277,7

Endeks yıl ve ay girilmeyecek, endeks alanına 7.277,7 girilecektir. Tutar değerini girdiğinizde düzeltilmiş tutar program tarafından hesaplanacaktır.

153 hesabın detayında düzeltme yöntemi Stok Devir Hızı yöntemi seçilmişse

Dönem başı envanter değeri bulunur.  (A)

Dönem içi net giren değer bulunur.  (B)

Dönem sonu envanter değeri bulunur     (C)

Satış Maliyeti                          (D)

D= A+B-C

Devir hızı   (E)

E= (D/((A+C)/2)))

Stok bekleme süresi                      (F)

(365/E)

Stok bekleme süresine göre bekleme süresine 

Göre bulunan ay endeksi

31.12.2003 = 365 365 – F

Örnek: F = 350

      365- F = Endeks ayı

      365 – 350 = 15

      Yılın 15. günü ocak ayıdır.

      Ocak 2003 endeksi 6.840,7 dir

Devir hızına göre bulunmuş yıl, ay seçilecektir. Endeks olarak program seçilen ayın endeksini getirir. Tutar değerini girdiğinizde düzeltilmiş tutar program tarafından hesaplanacaktır.

Sermaye hesabı parasal olmayan bir hesaptır. Diğer parasal olmayan hesaplar gibi gerçek yönteme göre düzeltilmelidir. Sermaye hesabının düzeltilmesinde 501 ödenmemiş sermaye unsurları dikkate alınmamalıdır. Ham mizanda sermaye hesabındaki değerlerden 501 ödenmemiş sermaye tutarı kadar olan unsurlar  Düzeltmeye Esas Mizan ve Düzeltilmiş Mizanda 500 sermaye hesabının detayında 2003 aralık endeksi ile kaydedilerek düzeltme dışı bırakılacaktır.

Muhasebe fişi oluşturma işlemi için 2004 yılına iki adet muhasebe fişi kesilecektir. İlk fiş Yevmiye defteri sekmesinde açılış fişi hariç fişlerden oluşacaktır. 01.04.2004 – 30.06.2004 tarihleri arasında herhangi bir tarihe entegre edilebilir. İkinci fiş ise enflasyon farkı hesaplarındaki bakiyeleri ilgili hesaplara aktarır. 2003 yılı sonu enflasyon farkını maliyete aktarma fişinde stok ve sabit kıymet kayıtları haricindeki enflasyon farkı (EF) hesaplardaki değerler asıl hesaplara manuel aktarılacaktır.Sermaye tescile tabi olduğundan enflasyon farkı hesaplarındaki (502-503) değerler asıl hesap olan 500 hesaba aktarılmayacaktır.

Programınızın Genel Muhasebe/Muhasebe fişleri/Dönemsel işlem fişi ekranından 2003 yılı sonu enflasyon farkı (1.fiş) 2003 yılı sonu enflasyon farkını maliyete aktarma fişidir. (2.fiş)

Son on iki (12) aylık DİE TEFE’nin %10 ve Son otuz altı (36) aylık DİE TEFE’nin %100’ü geçmesi durumunda enflasyon düzeltmesi muhasebesi için gerekli şartlar oluşmuş olacaktır. Yukarıdaki oranlardan son on iki (12) aylık DİE TEFE’nin %25’e kadar arttırmaya, son otuz altı (36) aylık DİE TEFE’nin %35’e indirmeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

2004 yılı enflasyon düzeltmesi, stok yönetimi modülünde yapılacak 2003 yılı enflasyon düzeltmesi ile aynı şekilde yapılacaktır. Stoklara ilave enflasyon maliyeti yedirme fişi, 2003 enflasyon düzeltmesi muhasebesi uygulamalarından farklı olarak, muhasebe fişine entegre olacaktır.

Programınızın Genel Muhasebe/Hesap planı/Hesap tanıtım kartı ekranından F10 yardım tuşu ile hesap seçildikten veya hesabın kodunu girdikten sonra ilgili hesap için Davranış biçimi alanında parasal/parasal olmayan seçimini yapmalısınız. Programda varsayılan davranış biçimleri karşınıza gelecektir. Varsayılan davranış biçimi 328 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Ek1-Ek2 ye göre düzenlenmiştir.

Genel Muhasebe/Enflasyon Düzeltmesi Muhasebesi İşlemleri menüsündeki, Önceki dönem enflasyon farkını maliyetlere aktarma fişi oluşturma programında asıl hesaba aktarılmasını sağlayan parametre;hesaplanan enflasyon farkı maliyetlere aktarılsın parametresidir. Parametrenin sağındaki alan fare ile işaretlenirse enflasyon farkını maliyete aktaracaktır.

Hesap kartlarını manuel açtıysanız veya hesap kartlarını yeni program güncellemesi yapmadan açtıysanız; Muhasebe hesap tipleri düzenleme (98480) programını çalıştırmalısınız. Karşınıza onay ekranı gelecek ve ekranda da  ‘Sorumluluk merkezi kullanımı alanının değerini toplu değiştirme ! başlığı yer alacaktır. Bu ekrandan “Değişmesin” seçimini yaparak işleminizi tamamlamalısınız..

Enflasyon Muhasebesi Parametreleri (96195) bölümünden muhasebe maliyet farkı fişini oluşturabilmek için gerekli olan tanımlamalar yapılmalıdır. Programa girdiğinizde karşınıza iki seçenekten oluşan bir ekran gelecektir. Dolayısıyla bu ekrandan “Enflasyon farkı muhasebeleştirme şekli” ve “Enflasyon farkı hesap kodu” parametreleri belirlenecektir. Programımızda “Enflasyon farkı muhasebeleştirme şekli” parametresinin varsayılan değeri üç aylıktır. Bu ekranla ilgili tanımlamaları tercihleriniz yapıldıktan sonra Enflasyon muhasebesi fişleri oluşturulmaya başlanacaktır.

Program çalıştırıldığında karşınıza öncelikle enflasyon muhasebesi farkı fişinin hangi detaylarda hazırlanacağının belirleneceği bir ekran gelecektir. Bu doğrultuda programınız sizden; •Hangi endeks ile çalışacağınızı, •Hangi döneme düzeltme işlemi uygulayacağınızı, •Düzeltilecek hesapların Tüm hesaplar (Gerçek usul), sadece stok hesapları (15) (Götürü veya Gerçek usul), Stok hesapları (15) hariç tüm hesaplar (Gerçek usul)  •Düzeltme esnasında kullanılacak endekse bağlı düzeltme katsayılarının hangi yöntem ile bulunacağını, •Gelir – Gider hesaplarının düzeltme işlemine tabi olup olmayacağının bilgisini isteyecektir.

İlgili parametreler tanımlanıp, F2 tuşuna basıldığı zaman program, hesap planındaki Parasal olmayan en alt seviye hesaplarını taramaya başlayacaktır. Bu tarama işleminde, bir önceki ekranda yer alan «Gelir- Gider hesapları dahil edilsin» parametresinden yapılacak seçim baz alınacaktır. Eğer bu parametre seçili değilse 6’dan küçük olan hesaplar, bu parametre seçili ise 7’den küçük olan hesaplar taranacaktır. Eğer bu tarama işleminde kriterlere uyan bir hesabın, ana hesap seviyesinde hareket girilmiş ise, öncelikle programınız sizi uyaracak ve ilgili hesabın hareketlerini, bu hesaba ait bir alt hesaba aktarmanızı isteyecektir. Bu aktarma işlemini de programınızın Hesap planı/ Hesap hareketleri aktarma menüsünde yer alan “Üst hesap hareketlerini kendine ait alt hesaba aktarma” programından kolayca yapabilirsiniz.

Hesapların taranma işlemi tamamlandıktan sonra karşınıza bir çok detayın yer aldığı bir tablo gelecektir. Bu tabloda ilgili hesabın; •Açılış veya devir bakiyesi, •Döneme ait endeks değeri, •Dönem sonu bakiyesi, •Dönem sonuna ait endeks değeri ve •Hesaplanan enflasyon farkı değeri gibi bilgiler ayrı ayrı başlıklar halinde sıralanır.

Tablonun alt bölümünde yer alan “Satır detayı” butonunu tıklayın karşınıza bir başka tablo daha gelecek ve ilgili hesabın •Dönemlere ait hareketleri, •Dönem sonu bakiyeleri, •Kullanılan endeks değerleri, •Enflasyona tabi düzeltilecek tutarı, •Endeksler vasıtası ile bulunan düzeltme katsayıları, •Düzeltilmiş tutarları ve bulunan enflasyon farkı, bilgileri detaylı olarak izlenebilecektir. Bir başka deyişle bu tabloda, daha önceki tablodan görmüş olduğumuz enflasyon farkı rakamının, hangi düzeltme katsayıları ile hangi dönemlerden geldiğinin detaylı olarak bilgisi yer alır.

Ortalama fiyat endeksi 2 yöntemle bulunur: Aylık Yöntem:Devreden dönem için dönem endeksi, diğer dönemler için ise ilgili dönem ile kendisinden önceki dönemin endeks toplamının 2’ye bölünmesi ile bulunur. Toplulaştırılmış Yöntem:Devreden dönem için dönem endeksi, diğer dönemler için ise ilk dönemden son döneme kadar olan endekslerin ortalaması alınır.Enflasyona tabi tutar ile düzeltme sonrası elde edilen düzeltilmiş tutar arasındaki fark, o dönemin enflasyon farkını vermektedir.

Enflasyon farkı fişini oluşturmak için “Enflasyon farkı fişi oluştur” butonunu tıklamalısınız. Bu işlem sonrasında program, ana tablodaki her satır için muhasebe fişine iki satır giriş yapar. Bunlardan biri XXX.EF.YY hesabı, diğeri parametreler ekranından tanımlanmış olan enflasyon farkı hesabıdır. Tabloda işlem gören her hesabın, ana hesap seviyesi altında EF’li bir hesap açılır. Örnek verecek olursak; 153.01.001 hesabı için 153 hesabının altına “153.EF” hesabı, “153.EF” hesabının altına da “153.EF.01” hesabı açılır. Buradaki 01 enflasyon düzeltmesinin hangi dönemde yapıldığını ifade eder. Bu hesapların açılabilmesi için “Üst hesap hareketlerini kendine ait alt hesaba aktarma” işlemine ihtiyaç duyulmuştur.

Oluşan enflasyon farkı fişinde, ilgili XXX.EF.YY ve enflasyon farkı hesabının açıklama bölümünde, ilgili fiş satırı rakamının hangi hesaptan ve hangi dönemden geldiğine ait bilgi yazılır. Bu bilgiler “Önceki dönem enflasyon farkını maliyetlere yansıtma fişi oluşturma” bölümünde kullanılacağı için bu açıklamaları değiştirmemek önemlidir. Oluşan bu fişe dönemsel işlem fişi özelliği kazandırılmış olup, aynı dönem için aynı işlemi ikinci defa yapmanız halinde program sizi uyaracak ve bu işleme izin vermeyecektir.

Dönem sonu enflasyon muhasebesi farkı fişi oluşturulduktan sonra, sonraki döneme geçişte “Önceki dönem enflasyon farkını maliyetlere yansıtma fişi oluşturma” programı çalıştırılır. Bu işlem ile önceki dönemdeki enflasyon farklarının bu döneme yansıtılması işlemi gerçekleştirilir. Bu fişin yaratılabilmesi için, enflasyon farkı fişinde, satır açıklama kısmında belirtilen hesabın, hesap tanıtım kartındaki “Hesaplanan enflasyon farkı maliyetlere aktarılsın” parametresinin seçili olması gerekmektedir. Bu fişte, fark fişindeki ilgili satır için iki satır girişi yapılır. Birincisi fark fişindeki ilgili XXX.EF.YY’li hesabın açıklamasında belirtilmiş hesaba EF’li hesap tutarını yazar ve EF’li hesaba ters kayıt atar. Fark fişinde olduğu gibi bu fişe de dönemsel işlem fişi özelliği kazandırılmış olup, aynı dönem için aynı işlemi ikinci defa yapmanız halinde program sizi uyaracak ve bu işleme izin vermeyecektir. Her iki fiş programı çalıştırılıp ve ilgili fişler oluşturulduktan sonra, programınız size bu fişlerin tarih ve sıra numarası bilgisini gösterir. Bu bilgiler doğrultusunda isterseniz ilgili fişlere ulaşabilirsiniz.

Twitter: https://twitter.com/mikroyazilimas

Linkedin: https://www.linkedin.com/company/mikroyazilimas/

İnstagram: https://www.instagram.com/mikroyazilimas/

Facebook: https://www.facebook.com/mikroyazilimas

Yeni eğitimleri kaçırmamak için: https://www.youtube.com/mikroyazilim1/?sub_confirmation=1