Bordro nedir? TDK, bordro kelimesini “bir hesabın ayrıntılarını gösteren çizelge” olarak tanımlar. 

Bordro dökümü, bordro çıkarma işlemi, yani bordrolama ise genellikle şirketlerin insan kaynakları ya da muhasebe departmanları tarafından yapılan işlemdir.

Maaş bordrosu nedir?

 Maaş bordrosu, işverenin çalışanına her ay ödemesi gereken ücreti ve bu ücret üzerinden yapılan yasal ve özel kesintileri gösteren kıymetli evraktır. Maaş bordrosu hem işçi hem de işveren için bir güvencedir. Bu güvenceyi sürdürebilmek, insan kaynakları ve muhasebe departmanlarının, maaş bordrosundaki hak ediş tahakkuklarını ve kesintilerde (özel ya da yasal) uygulanan işlemleri, kısacası bordrodaki kalemleri hatasız olarak düzenlemesi gerekir. 

Maaş bordrosu hesaplama: Bordro nasıl hesaplanır?

Standart bordroyu ve nasıl hesaplandığını anlamak ve anlatmak için önce kesintilere ve oranlara bakmalıyız. 

  • Standart bordro: Emekli, engelli, teşvikli personel gibi özel statü taşımayan çalışanlar için aşağıda belirtilen kesinti oranlarında bordro hesaplaması yapılır.
  • Standart bordro hesaplaması örneği:
    • SGK işçi payı: Brüt ücret x %14
    • SGK işsizlik sigortası: Brüt ücret x %1
    • Gelir vergisi matrahı:  Brüt ücret – (SGK işçi payı + SGK işsizlik sigortası işçi payı)
    • Gelir vergisi (GV): Gelir vergisi matrahı x %15
    • Damga vergisi (DV): Brüt ücret x 0,0075
    • Asgari Geçim İndirimi (AGİ): Gelir Vergisi Kanunu’nun 32. maddesindeki oranların aşağıdaki formüle uygulanması ile hesaplanır:
      AGİ yıllık tutarı: [(Asgari ücretin yıllık brüt tutarı x AGİ oranı) x %15]/12 
    • Kesintiler toplamı: SGK işçi payı + SGK işsizlik sigortası + GV + DV
    • Net ücret: Brüt ücret – Kesintiler toplamı

Ücretler üzerinden kesilen gelir vergisi, her sene Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) açıkladığı tarifeye göre hesaplanır. Gelir dilimi (kazanca) göre %15’ten %35’e kadar değişiklik gösterebilir.

Maaş bordrosu nasıl alınır?

Peki personel bordrosu nereden alınır? Özel sektörde çalışanlar maaş bordrosu almak için çalıştıkları kurumun insan kaynakları ya da muhasebe departmanına başvurmalıdır. Memurlar ise bordro sorgulamasını e-Devlet üzerinden yapabilir. e-Devlet sisteminden geçmişe yönelik maaş bilgisinin de görüntülenebildiğini hatırlatalım. Özel sektörde çalışanlar ile 4C ya da farklı şekilde sözleşmeli olarak çalışan memurlar bu sistemden yararlanamaz.

Bordroyu ilgilendiren kanun maddeleri ve idari para cezaları

  • Ücret bordrosu Vergi Usul Kanunu (VUK) 238. madde ile düzenlenmiştir. Kanun, işverenlerin her ay ödediği ücretler için maaş bordrosu tutması gerektiğini belirtir. Yasaya göre vergiden muaf ücretlerle diğer ücret üzerinden vergiye tabi hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri için bordro tutulmaz.
  • 4857 sayılı İş Kanunu’nun 37. maddesine göre “İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır.”
  • 5510 sayılı kanunun 102. maddesinin alt bendinde şöyle bir ifade bulunur: “İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında, idari para cezası uygulanır.”
  • Maaş bordroları da kayıtdışı ekonomiyi önleyen bir unsurdur. Aynı zamanda da hukuk davalarında da ispat aracıdır. Bu yüzden doğru şekilde düzenlenmeyen bordrolar için üç yasada da ceza öngörülür. Maaş bordrosunda hem asgari bilgiler olmalıdır hem de bordro şekil şartlarını yerine getirmelidir. 

İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.