Bu yazıda doğrudan ve dolaylı olarak ikiye ayrılan hammaddeleri ve doğrudan hammadde bütçesinin nasıl hesaplanacağını anlattık.

Hammadde nedir?

Malların üretiminde kullanılan materyaller ile maddelere hammadde denir. Hammaddeler tüm dünyada mal borsalarında alınır ve satılır. Ticaretle uğraşan kimseler faktör piyasasında hammadde alıp satar. Hammadde, üretim yapan işletmelerin hammadde stoklarında muhasebeleştirilir. Eğer üretimde hammadde kullanılıyorsa bunlar hammadde stoklarından envanter stoklarına aktarılır. İşletmeler, tamamlanan malları nihai ürün stoklarına ekler ve bu ürünleri satmaya hazır hale gelir. Bilançoda, hammadde maliyetleri cari varlıklardır. Bilançodaki tek bir stok kalemi, hem ürün stoklarının maliyetini hem de hammaddeyi içerir.

Doğrudan hammadde ve dolaylı hammadde

İki çeşit hammadde vardır:

  1. Doğrudan (direkt) hammadde: Doğrudan hammadde, işletmelerin bitmiş bir üründe doğrudan kullandıkları materyallerdir. Örneğin sandalyenin direkt hammaddesi ahşaptır.
  2. Dolaylı hammadde: Dolaylı hammadde, bitmiş ürünün bir parçası olmayan hammaddedir. Örneğin üretim yapan bir fabrikadaki makinelerin işlemek için ihtiyacı olan yağlar, fabrikanın aydınlatma sisteminde kullanılan bir ampul vb. materyaller, imalat sürecinin birer parçasıdır ve dolaylı hammaddelerdir.

Hammaddeler, değişken maliyetlere sahiptir. Bunun nedeni de kullanılan hammadde miktarının üretilen hammadde miktarı ile belirlenmesidir.

Doğrudan hammadde bütçesinin hesabı

Direkt hammadde bütçesinin hesaplanması için imalat için gereksinim duyulan hammadde ile istenen nihai doğrudan hammadde miktarına ihtiyaç vardır. Üretimde kullanılacak hammadde, beklenen nihai direkt hammadde bütçesine eklenir. Dönemin başında elde bulunan direkt hammadde miktarı çıkarılır. Ortaya çıkan rakam, üreticinin satın alacağı toplam doğrudan hammadde olacaktır. Eğer hammadde stoklardayken bozulur ya da kullanılamaz duruma gelirse işletmenin bu hammadde miktarını geçersiz ilan etmesi gerekir. Ardından işletme satılan ürünlerin maliyetine eski hammadde değerini eklemeli ve bunu hammadde stok hesabına yansıtmalıdır. İşletme aynı zamanda satın aldığı ve kullandığı direkt hammadde miktarında değişiklik yaparak stok azaltabilir. Böylece sipariş maliyetlerini düşürüp malın eskime riskini düşürür.


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.