Gelir tablosu nedir?

İşletmelerin muhasebe süreçleri içerisinde büyük önem taşıyan, bir işletmenin yıl içerisindeki bütün elde ettiği gelirleri, aynı dönem içerisinde üstlendiği giderleri, karşılaştırmalar sonucunda oluşan net kar ve zararı görerek büyük tablo içerisinde şirketin genel durumunu gözler önüne seren tablo gelir tablosu olarak adlandırılır. İşletmenin gelecek dönemdeki stratejilerini belirlemek açısından da önemli olan gelir tablosu yapılan dönem için bir faaliyet sonucu ortaya koymamızı da sağlar.

Gelir tablosunun bütün bölümleri incelendiğinde bize birçok konuda bilgi verir. Tüzel kişilerin bir yıl içerisindeki bütün faaliyetleri hakkında bilgi edinebilirken aynı zamanda hangi dönemlerde kar hangi dönemlerde zarar edildiğini de görebiliriz.

Gelir tablolarının geneline baktığımızda iki tip gelir tablosu görebiliriz:

  • Hesap tipi gelir tablosu
  • Rapor tipi gelir tablosu

Gelir tablosu nasıl hazırlanır?

  • Rapor tipi veya hesap tipi olmak üzere iki farklı şekilde düzenlenebilen gelir tabloları tek düzen formlar şeklinde hazırlanır. İşletmelerin karşılaştırma yapmak istedikleri zaman veya anlam birliği olması açısından önem arz eder.
  • Tutarı olmayan kalemler gelir tablosunda gösterilmez.
  • Süreklilik gösteren gelir ve giderler gelir tablosunun olmaz ise olmazıdır. Olağan gelirler ve karlar, olağan giderler ve zararlar, olağan dışı gelirler ve karlar, olağan dışı giderler ve zararlar ayrı ayrı tablolarda gösterilmeli, finansman giderleri ise ayrı bir grup olarak gelir tablosu içerisinde yer almalıdır.
  • Gelir tablosunda yer alan kalemler birbirleri yerine sayılamazlar.
  • Ana faaliyetler için yapılan giderler, süreklilik gösteren diğer olağan faaliyet giderleri ve süreklilik göstermeyen olağandışı giderler gider tablosu içerisinde ayrı ayrı gösterilmelidir.
  • Tablo içerisinde 6 ile başlayan gelir hesaplarının alacağına işletmenin yıl içerisinde elde ettiği gelirler, 7 ile başlayan gider hesaplarının borcuna da işletmenin yıl içerisindeki giderleri yazılır.
  • Gelir tablosunun düzenlenmesi adına yıl sonunda dönem sonu envanter işlemleri tamamlanır. Satılan tüm malların maliyet kayıtları gerçekleştirilir. Hemen ardından gider hesapları, yansıtma hesapları kullanılarak 6 ile başlayan gelir tablosundaki ilgili gider hesaplarına aktarılarak kapatılır.
  • Tüm gelir ve gider hesapları 6 ile başlayan gelir tablosu hesaplarında tüm gelir ve gider hesapları toplandığında gelir tablomuzu düzenleyebilir veya bilgisayara alabilir, saklayabilirsiniz.
  • Tabloda diğer başlığı altında gösterilen gelir ve gider unsurlarının ait oldukları grubun toplam tutarının % 20’sini aşması halinde, bu kalem ayrı bir başlık altında ayrıca gösterilir.
  • Her bir işlem gerçekleştirildikten sonra 6 ile başlayan tüm gelir ve gider hesapları 690-Dönem kâr ve zarar hesabına devredilir ve kapatılır.

Bunlara ek olarak süreçlerinizi kolaylaştıracak Mikro gelir gider takip programı seçeneğine de göz atmanızı öneririz.

Gelir tablosu ilkeleri

Gelir tabloları düzenlenirken mali tablolar esas alınır. Gelir tablosu içerisinde her bir yazılan miktarlar, satışlar, gelir ve karlar, maliyetler, gider ve zararlar, brüt şekilde tablo içerisine yerleştirilirler. Aynı zamanda hiçbir satış, gelir ve kâr kalemi bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen veya kısmen karşılaştırılmak nedeni ile gelir tablosundan çıkarılamaz. Bu doğrultuda benimsenen ilkeler ise şöyle sıralanabilir:

  • Gelir tablosu içerisinde gerçekleşmemiş satışlar, karlar ve gelirler gösterilmemelidir.
  • Gerçekleşmemiş satışları karlar ve gelirler gerçekleşmiş gibi veya gerçekleşen gerçek tutarından az veya fazla gösterilmemelidir.
  • Belli bir dönem veya dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını görebilmek amacı ile dönem veya dönemlerin başında ve sonunda doğru hesap kesimi işlemleri yapılması gerekir.
  • Arızi ve olağanüstü niteliğe sahip kâr ve zararlar dönem veya dönemler içerisinde meydana gelebilir. Eğer rızi ve olağanüstü niteliğe sahip kâr ve zararlar meydana gelir ise döneminde gerçekleştirilmedir. Ancak unutulmamalıdır ki normal faaliyet sonuçlarından ayrı olarak gösterilmelidir.
  • Gelir tablosu içerisinde kâr ve zararlar, önceki dönemlerin mali tablolarında düzeltme yapılmasını gerektirecek büyüklük ve niteliktekiler dışında kalanlar, döneminde gösterilmelidir.
  • İşletmenin kârını keyfi bir şekilde azaltmak veya bir döneme ait kârı diğer döneme aktarmak için karşılıklar kullanılmamalıdır.
  • Dönem sonuçlarını tespit ederken uygulanan değerlendirme esaslarında ve maliyet yöntemlerinde bir değişiklik olur ise bu değişikliğin etkileri açıkça yazılmalı, belirtilmelidir.
  • Uygun amortisman ve tükenme payları Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için ayrılmalıdır.
  • Maliyetler; maddi duran varlıklar, stoklar, onarım ve bakım ve diğer gider grupları arasında uygun olarak dağıtılmalıdır.
  • Şarta bağlı olaylardan kaynaklanan, makul bir şekilde gerçeğe yakın olarak tahmin edilebilen gider ve zararlar, tahakkuk ettirilerek gelir tablosunda açıkça belertilmelidir.
  • Bilanço tarihinde var olan ve sonucu belirsiz bir veya birkaç̧ olayın gelecekte ortaya çıkıp çıkmamasına bağlı durumları ifade eden, Şarta bağlı gelir ve kârlar için ise gerçekleşme ihtimali yüksek de olsa herhangi bir tahakkuk işlemi yapılmaz; dipnotlarda açıklamalar getirilmelidir.

İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.