Devlet, işletmelerin büyüme süreçlerine yardımcı olabilmek için birçok teşvik paketi hazırlar. Hazırlanan bu teşviklerden biri de AR-GE indirimidir. Bu yazımızda birçok işletmeyi yakından ilgilendiren AR-GE indirimi nedir, işletmelerin yaptıkları harcamalardan hangileri AR-GE indirimi kapsamında değerlendirilir gibi soruların cevapları ve daha fazlası yazımızda…

AR-GE indirimi nedir?

Araştırma ve geliştirmenin kısaltımı olan AR-GE, bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak yeni bilgileri elde etmek veya var olan bilgileri doğru şekilde kullanarak yeni malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yeni sistem, süreç ve hizmetler oluşturmak veya geliştirmek amacıyla yapılan düzenli çalışmaları ifade eder.

AR-GE İndirimi Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinde yer alan bir devlet teşviği türüdür. Bu kanun maddesi, özellikle de yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetleri yapan mükelleflerin kendi işletmeleri bünyesinde 2008 hesap döneminden itibaren yaptıkları harcamaların tamamının AR-GE indirimi olarak dikkate alınabilmesini sağlar. Bu indirimde önemli olan nokta, yapılan harcamaların AR-GE faaliyetlerine yönelik olmasıdır. 

AR-GE projesinin hangi noktasına kadar harcamalar indirim konusu yapılabilir?

AR-GE projesi bittiği andan itibaren yapılan harcamalar AR-GE harcaması kapsamının dışında kalır. İlk üretimin yapılarak denemelerin son bulması ve ürünün pazarlanma aşamasına gelmesi AR-GE projesinin bittiğine işaret eder. Artık bu aşamadan sonra yapılan harcamalar, AR-GE indirimi kapsamının dışında kalır.

İndirimden faydalanmak için ayrı bir departman oluşturulmalı mıdır?

Firmalar, AR-GE harcamalarının indirim konusu olarak kabul edilmesi için ayrı bir AR-GE departmanı oluşturmalıdır. Ancak ortak giderlerin paylaştırılması ve fiili kullanımın tespit edilmesi şartıyla başka bir kuruma ait olduğu halde ortak kullanılan AR-GE departmanlarındaki faaliyetler de işletme bünyesinde gerçekleştirilmiş olarak kabul edilebilir. 

Hangi harcamalar AR-GE harcaması olarak değerlendirilir?

AR-GE harcaması olarak değerlendirilen giderler şunlardır: 

  • İlk madde malzeme giderleri: Direkt ilk ya da yardımcı madde, işletme malzemesi, ara mamul, yedek parça ve benzeri giderleri ile amortisman uygulamasına konu olmayan maddi ve gayri maddi kıymet kazanımlarına ilişkin giderler,
  • Personel giderleri: AR-GE personelinin ücretleri ve ücret benzeri giderler,
  • Genel giderler: Elektrik, su, gaz, bakım-onarım, haberleşme, nakliye, kira, kitap, dergi ve benzeri bilimsel yayınlara ait giderler,
  • Dışardan sağlanan fayda ve hizmetler: İşletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak yapılan ödemeler,
  • Vergi, resim, harç: Ayni vergi, resim ve harçlar, doğrudan AR-GE faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazlar için ödenen vergiler, AR-GE projesinde kullanılmak üzere ithal edilen mallarla ilgili gümrük vergileri ile benzeri vergi, resim ve harçlar,
  • Amortismanlar: Doğrudan AR-GE faaliyetlerinde kullanılan bina, makine-tesis ve cihazlar, taşıtlar, döşeme ve demirbaş gibi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman ve tükenme payları,
  • Finansman giderleri: AR-GE projesi bazında yerli, yabancı ve uluslararası kurumlardan temin edilen kredilere ilişkin giderler AR-GE harcaması olarak değerlendirilen giderlerdir.

AR-GE harcamaları için muhasebe kayıtlarında nasıl bir yol izlenmelidir?

Mükelleflerin AR-GE projesi kapsamındaki harcamalarını, işletmenin diğer faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayırarak muhasebeleştirmeleri gerekir. Bu sayede AR-GE indiriminin doğru hesaplanabilmesine imkan sağlarlar.

İşletmeler, gayri maddi hakka yönelik yaptıkları araştırma ve geliştirme harcamalarının tamamını aktifleştirmelidir. Gayri maddi hakka yönelik olmayan ve Vergi Usul Kanunu tarafından aktifleştirilme gerekliliği getirilmemiş harcamalar gider olarak yazılabilir. Proje sonucu ortaya bir gayri maddi hak çıkması durumunda amortisman yoluyla itfa edilir. Örneğin yeni ilaç geliştiren bir şirket patent veya lisans gibi bir gayri maddi hakka sahip olabilir. Bu gayri maddi hakkın aktifleştirilmesi gerekir. Projeden sonradan vazgeçilmesi veya projenin tamamlanmasının mümkün olmaması halinde, kurumun AR-GE faaliyeti kapsamında yapılmış ve aktifleştirilmiş olan tutarlarını doğrudan gider yazabilmesi mümkündür.

AR-GE harcamaları için tek düzen hesap planında hangi hesaplar kullanılmalıdır?

AR-GE harcamaları, 750-Araştırma Geliştirme Giderleri hesabında takip edilmelidir. Hesap planında uygun alt başlıklara ve farklı AR-GE projelerine göre kırılımlara yer verilmelidir.

750 numaralı hesapta toplanan maliyetlerin aktifleştirme işlemi, aylık ya da üç aylık periyotlarda 263-Araştırma Geliştirme Giderleri hesabına alınarak yapılır..

Proje sonunda ise aktifleştirilen maliyeler itfa edilerek 630- Araştırma Geliştirme Giderleri hesabına alınır.

AR-GE indiriminden yararlanmak için hazırlanması gereken belgeler nelerdir?

– 1 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği eklerinden Ek-1’de yer alan formata uygun olarak hazırlanan rapor,

– 1 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği eklerinden Ek-2’de yer alan formata uygun olarak TÜBİTAK ya da uzman kuruluş tarafından hazırlanan değerlendirme raporu,

– Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu AR-GE indiriminden yararlanmak isteyen ve yararlanma hakkı kazanan kişilerin hazırlaması gereken belgelerdir.

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde ve Serbest Bölgelerde yapılan AR-GE harcamaları için de indirim var mıdır?

AR-GE faaliyeti olarak sayılan işlerin anlaşılabilmesi için 1 Seri Numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 10.2.2 ve 10.2.3 numaralı maddeleri incelenebilir.

Teknoloji geliştirme bölgelerinde veya serbest bölgelerde gerçekleştirilen AR-GE faaliyetleri içinse 4691 ve 3218 sayılı kanunların ilgili maddelerinde yer alan istisnai durumlar incelenebilir. Bu bölgelerde elde edilen kazançlar, kanunda yer alan istinai kazançlar kapsamındaysa yapılan harcamalar için herhangi bir indirim söz konusu olmayacaktır.


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.