Bu yazıda 2022 defter tutma ve sınıf değiştirme hadlerini anlattık.

İşletme hesabı esası ile bilanço esasına göre defter tutma ayrımına ilişkin 2022 yılı için defter tutma hadleri, 21.12.2021 tarihli ve 31696 Sayılı Resmî Gazete de yayımlanan 534 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2022 Yılları için belirlenmiş olan hadler aşağıdadır:

  • Alış tutarı: 400.000 TL
  • Satış tutarı: 570.000 TL
  • Yıllık gayrisafi iş hasılatı: 200.000 TL
  • İş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarları toplamı: 400.000

VUK’ta hangi madde hangi defter haddini düzenler?

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 176. maddesi işletme defteri tutma bakımından tüccar sınıflarını; 177 ve 178. maddeleri birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutma hadlerini; 179, 180 ve 181. maddeleri ise sınıf değiştirme şartlarını düzenler.

İşletme esasından bilanço esasına geçişte 

Bir hesap döneminin iş hacmi, belirlenen hadlerden %20‘yi aşan bir oranda fazla olursa ya da peş peşe 2 dönemin iş hacmi belirlenen hadlere nazaran %20′ye dek artarsa bu koşulların tahakkuk ile takip edilen hesap döneminden başlayarak 1. sınıfa geçerler. Bu kural, VUK’un 180. maddesinde düzenlenmiştir.

Bilanço esasından işletme esasından geçişte ise

Bir hesap döneminin iş hacmi belirlenen hadlerden %20‘yi aşan bir oranda düşük olursa ya da peş peşe üç dönemin iş hacmi belirlenen hadlere nazaran %20′ye kadar bir düşüklük gösterirse bu şartların tahakkukunu takip eden hesap döneminden başlayarak 2. sınıfa geçebilirler Bu kural da VUK’un 179. maddesinde düzenlenmiştir. 

İşletme esasından bilanço esasına geçişin şartları

A) VUK 177/1. SATIN ALDIKLARI MALLARI OLDUĞU GİBİ VEYA İŞLEDİKTEN SONRA SATAN

SON DÖNEM İŞ HACMİNİN %20’yi AŞAN bir nispette FAZLA OLMASI HALİNDE

2021 Yılı Yıllık Alış tutarı: 400.000 TL (%20) fazlası = 480.000. TL VEYA
2021 Yılı Yıllık Satış tutarı: 570.000 TL (%20) fazlası = 684.000 TL’yi aşanlar
İşletme esasından bilanço esasına geçeceklerdir.

SON İKİ DÖNEM İŞ HACMİNİN %20’ye KADAR FAZLA OLMASI HALİNDE (MAL ALIM –SATIM)
2020 Yılı için ALIŞ TUTARLARI; 300.000.-TL – 360.000.-TL arasında ise;
2021 Yılı için ALIŞ TUTARLARI; 400.000.-TL – 480.000.-TL arasında ise;
İşletme esasından bilanço esasına geçeceklerdir.

2020 Yılı için SATIŞ TUTARLARI; 420.000.-TL – 504.000 TL arasında ise
2021 Yılı için SATIŞ TUTARLARI; 570.000.-TL – 684.000 TL arasında ise
İşletme esasından bilanço esasına geçeceklerdir.

B) VUK 177/2. BİRİNCİ BENTTE YAZILI OLANLARIN DIŞINDAKİ İŞLERLE UĞRAŞANLAR (HİZMET
SATIŞI YAPANLAR)

2021 Yılı Yıllık gayri safi iş hasılatı: 200.000 TL (%20) fazlası = 240.000 TL’yi aşanlar işletme
esasından bilanço esasına geçeceklerdir.


SON İKİ DÖNEM GAYRİSAFİ İŞ HACMİNİN %20’ye KADAR FAZLALIK Göstermesi halinde (Hizmet
satışı yapanlar için)
2020 Yılı için Gayri Safi İş hasılatı tutarları 150.000 TL – 180.000 TL arasında ise
2021 Yılı için Gayri Safi İş hasılatı tutarları 200.000 TL – 240.000 TL arasında ise
İşletme esasından bilanço esasına geçeceklerdir.

C) VUK 177/3. 1 VE 2 NUMARALI BENTLERDE YAZILI İŞLERİN BİRLİKTE YAPANLAR
2021 Yılı İş hasılatının 5 katı ile yıllık satışlarının toplamı: 400.000 TL (%20) fazlası = 480.000 TL’yi
aşanlar. İşletme esasından bilanço esasına geçeceklerdir.

SON İKİ DÖNEM Diğer İşlerden elde edilen satış hasılatının beş katı ile Mal alım Mal satım ile ilgili
satış tutarı Toplamı GAYRİSAFİ İŞ HACMİNİN %20’ye KADAR FAZLALIK Göstermesi halinde

2021 Yılı için; 300.000 TL – 360.000 TL arasında ise
2021 Yılı için; 400.000 TL – 480.000 TL arasında ise
İşletme esasından bilanço esasına geçeceklerdir.

177/3 GÖRE ÖRNEK AÇIKLAMA:
İş hasılatı: 50.000 x 5 = 250.000.- TL
Yıllık satış tutarı: 330.000.- TL
250.000+320.000= 580.000.-TL Bu tutar (580.000.-TL) , 400.000 TL (%20) fazlası olan 480.000 .-TL nı
aştığı için İşletme esasından Bilanço esasına geçeceklerdir.

Bilanço esasından işletme esasına geçişin şartları

A) 177/1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan

2021 Yılı Yıllık Alış tutarı: 400.000.-TL (%20) eksiği = 320.000 TL VEYA
2021 Yılı Yıllık Satış tutarı: 570.000.- TL (%20) eksiği = 456.000 TL altında olanlar bilanço esasından
İşletme esasına geçebilirler.

SON ÜÇ DÖNEM İŞ HACMİNİN %20’ye KADAR DÜŞÜKLÜK Göstermesi halinde; (MAL ALIM –SATIM)
2019 Yılı için ALIŞ TUTARLARI 224.000 TL – 280.000 TL arasında ise
2020 Yılı için ALIŞ TUTARLARI 240.000 TL – 300.000 TL arasında ise
2021 Yılı için ALIŞ TUTARLARI 320.000 TL – 400.000 TL arasında ise
bilanço esasından işletme esasına geçebilirler.

2019 Yılı için SATIŞ TUTARLARI 312.000.-TL – 390.000 TL arasında ise
2020 Yılı için SATIŞ TUTARLARI 336.000.-TL – 420.000.-TL arasında ise
2021 Yılı için SATIŞ TUTARLARI 456.000.-TL – 570 .000.-TL arasında ise
bilanço esasından işletme esasına geçebilirler.

B) 177/2. Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanlar

2021 Yılı Yıllık gayri safi iş hasılatı: 200.000 TL (%20) eksiği = 160.000 TL’nın altında olanlar
Bilanço esasından İşletme esasına geçebilirler.

SON ÜÇ DÖNEM GAYRİSAFİ İŞ HACMİNİN %20’ye KADAR DÜŞÜK OLMASI HALİNDE (Hizmet
satışı yapanlar için)
2019 yılı için Gayri Safi İş hasılatı TUTARLARI; 112.000 TL – 140.000 TL arasında ise
2020 yılı için Gayri Safi İş hasılatı TUTARLARI; 120.000 TL – 150.000 TL arasında ise
2021 yılı için Gayri Safi İş hasılatı TUTARLARI; 160.000 TL – 200.000 TL arasında ise
bilanço esasından işletme esasına geçebilirler.

C) 177/3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapanlar
2021 yılı İş hasılatının 5 katı ile yıllık satışlarının toplamı: 400.000 TL (%20) eksiği = 320.000 TL
altında olanlar Bilanço esasından İşletme esasına geçebilirler.

SON ÜÇ DÖNEM diğer işlerden elde edilen satış hasılatının beşkatı ile mal alım mal satım ile ilgili
satış tutarı toplamı GAYRİSAFİ İŞ HACMİNİN %20’ye KADAR DÜŞÜK OLMASI HALİNDE
2019 yılı için 224.000.-TL – 280.000.-TL arasında ise
2020 yılı için 240.000.-TL – 300.000.-TL arasında ise
2021 yılı için 320.000.-TL – 400.000.-TL arasında ise
bilanço esasından işletme esasına geçebilirler.

Defter tutma işlemlerinizi elektronik ortamda kolayca yapmanıza olanak tanıyan Mikro Yazılım e-Defter uygulamasını kullanarak basım, tasdik, saklama ve depolama yükümlülüklerini hızlı bir şekilde ortadan kaldırabilirsiniz.


İşletmeniz için en uygun Mikro Yazılım programını seçmek için tıklayın.

Şimdi Mikro Yazılım programlarını kiralama modeliyle de kullanabilirsiniz.